Δεκαετία 50-60-70

20 Μαϊ. 2017

 

Το ζευγάρι της φωτογραφίας είναι ο Σπυρίδων Δενδρινός και η Κυριακή Μπάιζου. Παντρεύτηκαν το 1942, μέσα στον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η Ελλάδα ήταν υπό γερμανική κατοχή. Γνωρίστηκαν από προξενιό. Και παρά τη φρίκη του πολέμου, αποφάσισαν να ενωθούν "εις σάρκαν μίαν".

Φόρεσαν το γαμπριάτικο κοστούμι και το νυφικό αντίστοιχα, στήθηκαν και για την τυπική φωτογραφία και λίγα χρόνια αργότερα έφεραν στον κόσμο την μονάκριβη κόρη τους, την Ελένη. Τη μαμά μου. Γιατί ο Σπύρος και η Κούλα, όπως τους φώναζαν οι δικοί τους άνθρωποι, ήταν ο παππούς μου και η γιαγιά μου.

Όταν ανακάλυψα για πρώτη φορά αυτή τη φωτογραφία, στο "οικογενειακό σεντούκι", έμεινα να την παρατηρώ για ώρα. Τα σφιγμένα πρόσωπα του ζευγαριού, ήταν τα πρώτα που τράβηξαν την προσοχή μου. Αν δεν τους ήξερα θα υπέθετα πως ήταν άνθρωποι αγέλαστοι, μονόχνωτοι, όμως δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Απλώς και οι δύο σε όλη τους τη ζωή, για κάποιον απροσδιόριστο λόγο, δεν χαμογελούσαν ποτέ στις φωτογραφίες.

Στην Ελλάδα του 1942 βέβαια δεν ήταν εύκολο να χαμογελάς. Πείνα, εξαθλίωση, φόβος, θάνατος...σκέπαζαν με το μαύρο πέπλο τους τις ψυχές των Ελλήνων και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που αγαπώ αυτή τη φωτογραφία. Η απόφαση δύο νέων να παντρευτούν εν μέσω της απόλυτης δυστυχίας, νομίζω πως σηματοδοτεί την απόλυτη επικράτηση της ζωής απέναντι στον πόλεμο. Την νίκη του λευκού πέπλου έναντι του μαύρου...

Η στάση που έχει τοποθετήσει ο φωτογράφος της εποχής τους νιόνυμφους, είναι άλλο ένα στοιχείο που κεντρίζει την προσοχή μου όποτε κοιτάζω την εικόνα. Η γυναίκα καθιστή, "υπό", και ο άντρας όρθιος, καμαρωτός, κυρίαρχος. Στη φωτογραφία... Στα μυαλά των ανθρώπων... Στις κοινωνικές αντιλήψεις... Γιατί στην πραγματική ζωή, η Μανιάτισσα Κούλα, ήταν εκείνη που επέβαλε τον ρυθμό. Όπως διαχρονικά συμβαίνει στις Ελληνικές οικογένειες, αλλά ας μην το κάνουμε και θέμα...

Ο παππούς και η γιαγιά αν και παντρεύτηκαν από προξενιό, έζησαν αγαπημένοι κι ευτυχισμένοι μέχρι που τους χώρισε ο θάνατος. Η γιαγιά έφυγε πρώτη, πολύ νωρίς, χτυπημένη από διαβήτη. Και ο παππούς, νεότατος χήρος, αρνήθηκε πεισματικά να ξαναφτιάξει τη ζωή του, μένοντας και μετά θάνατον πιστός στην Κούλα του

Άλλες εποχές, άλλα ήθη, άλλοι άνθρωποι... Σε πολλά σημεία "καλύτεροι", σε άλλα τόσα "χειρότεροι" από εμάς... Σίγουρα όμως "διαφορετικοί".

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

Follow me on facebook

Διαβάστε όλη τη στήλη Ρετρό

Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα

17 Μαϊ. 2017

Η φωτογραφία της μητέρας μου από τα χρόνια του Δημοτικού Σχολείου, ήταν η αφορμή για ένα ταξίδι στο χθες. Πάντα με γοητεύουν οι εικόνες αυτές, εικόνες που κρύβουν ήθη, αξίες, "αγκυλώσεις" ή μόδες, άλλων εποχών.

Δημοτικό Σχολείο Παντάνασσα, λοιπόν, στην περιοχή Πηγάδα του Πειραιά, έτος 1953. Οι μαθήτριες της κυρίας Κατίνας, είναι πανέτοιμες για τις γυμναστικές επιδείξεις τους.

Ντυμένες με τις μπλε στολές τους που φέρουν το σήμα του σχολείου, με λευκά κολάρα και ρεβέρ στα μανίκια. Στα πόδια τους φορούν σοσονάκια και αθλητικά παπούτσια λευκού χρώματος. Και στα κεφάλια τους άσπρους πελώριους φιόγκους! Κλέβουν την παράσταση αυτοί οι υπέροχοι φιόγκοι, στρεωμένοι με φροντίδα στα καλοχτενισμένα μαλλιά των κοριτσιών, που δείχνουν να έχουν πάρει πολύ σοβαρά τον ρόλο τους, για αυτό και ελάχιστες χαμογελούν.

Η μητέρα μου, δεύτερη από δεξιά στην πάνω σειρά, φοράει ΚΑΙ τον βαφτιστικό σταυρό της!

Για τα υπέρ και τα κατά της σχολικής ποδιάς ή της στολής έχουν ειπωθεί πολλά. Δεν θα σταθώ σε αυτά... Θα σχολιάσω μόνο ότι η εικόνα των μαθητριών της Παντάνασσας, αντικατοπτρίζει την Ελλάδα των αρχών της δεκαετίας του ΄50, όπως ακριβώς οι εικόνες των σημερινών μαθητικών παρελάσεων είναι καθρέφτης της σημερινής Ελλάδας...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

Follow me on facebook

Δείτε περισσότερες Εικόνες Ρετρό

Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα

 

4 Μαϊ. 2017

Την είδα μία και μοναδική φορά στη ζωή μου από κοντά. Ήταν πριν από περίπου 20 χρόνια, στη Μύκονο. Στην αρχή δεν την αναγνώρισα. Είμαστε σε ένα εστιατόριο με φίλους, όταν ξαφνικά τα κεφάλια όλων μας γύρισαν προς την είσοδο και έμειναν "παγωμένα", σαν να συμμετείχαμε σε μιούζικαλ του Δαλιανίδη.

Ο λόγος ήταν μία απερίγραπτα όμορφη μελαχροινή γυναίκα, μαυρισμένη από τον ήλιο, εντελώς άβαφτη, ντυμένη με ένα ολόλευκο καφτάνι και χρυσά φλατ πέδιλα. Η εικόνα της αρχαίας Ελληνίδας θεάς έβρισκε την απόλυτη ενσάρκωση πάνω της. Δεν ήταν νέα, κάπου γύρω στα 50, αλλά στο πρόσωπό της δεν φαινόταν κανένα ίχνος αισθητικής επέμβασης (δεν ξέρω αν υπήρχε, όμως δεν φαινόταν!). Το μόνο που έβλεπες και σε καθήλωνε, ήταν μία σχεδόν απόκοσμη λάμψη. Ένα εσωτερικό φως που έμοιαζε να βγαίνει από μέσα της και να την ακολουθεί παντού.

 "Είναι η Κορίνα Τσοπέη" διαπίστωσε ο άντρας μου, την στιγμή που εκείνη καθόταν στο διπλανό τραπέζι με την παρέα της. Η μοναδική Ελληνίδα που κατέκτησε τον τίτλο "Μις Υφήλιος" το 1964, έμεινε περίπου μιάμιση ώρα στο εστιατόριο. Ήταν πολλοί εκείνοι που την αναγνώρισαν και έσπευσαν να της σφίξουν το χέρι, να την καλωσορίσουν στην πατρίδα ή να φωτογραφηθούν μαζί της. Έδειχνε να μην αντιλαμβάνεται γιατί η παρουσία της προκαλούσε τόση εντύπωση. Όμως με ένα πλατύ, αφοπλιστικό χαμόγελο, απαντούσε σε όλους, χωρίς να δυσανασχετεί που δεν την άφηναν να απολαύσει το φαγητό της.

Την ίδια εποχή, τέλη της δεκαετία του ΄90, στα σοκάκια της Μυκόνου περιφέρονταν διάφορα τηλεοπτικά "τίποτα" με στρατιές αυλικών γύρω τους για να τους/τις προστατεύσουν από τα πλήθη (τα ποιά;) και ύφος "είμαι μεγάλη star αγάπη μου"...

Ήθελα πολύ να της ζητήσω κι εγώ να βγάλουμε μαζί μία φωτογραφία, μα δεν το τόλμησα. Είκοσι χρόνια μετά, σκέφτομαι πως ίσως να είναι καλύτερα έτσι. Γιατί ακόμη και ο πιο προηγμένος φωτογραφικός φακός δεν θα μπορούσε να αιχμαλωτίσει την λάμψη της και θα περιοριζόταν απλώς στην μοναδική ομορφιά της.

Το εξώφυλλο με το οποίο συνοδεύω το κείμενό μου προέρχεται από την προσωπική συλλογή μου με παλιά περιοδικά και εφημερίδες. Περιοδικόν "Πρώτο", τεύχος 404, τιμή "δραχμαί 4", απεικονίζει την Μανιάτισσα καλλονή αμέσως μετά την κατάκτηση του τίτλου της "Σταρ Ελλάς" λίγο πριν στεφθεί "Ωραιότερη γυναίκα του κόσμου".

Πιστέψτε με, η 50άρα Κορίνα Τσοπέη που είδε εγώ τότε στη Μύκονο, δεν είχε να ζηλέψει τίποτα από αυτήν της φωτογραφίας. Ίσως γιατί την έλουζε η γοητεία της αυθεντικής ομορφιάς που όταν συναντάει την ωριμότητα, γίνεται πανίσχυρη!

Μαρία Παναγοπούλου
follow me on facebook

Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα

27 Απρ. 2017

Η φωτογραφία τραβήχτηκε στον Πειραιά, την πόλη που γεννήθηκα και μεγάλωσα, τα Χριστούγεννα του 1976 κι έχει πρωταγωνιστές τρεις ανθρώπους κι ένα ημιτελές- κτίριο στο βάθος.

Ο αδελφός μου, στα αριστερά, κλείνει τα 45 φέτος. Εγώ, στα δεξιά, έχω πλέον γιο 24 ετών. Και ο συμπαθής κύριος που είναι ντυμένος Άγιος Βασίλης θα έχει σίγουρα ενήλικα εγγόνια, ενδεχομένως και δισέγγονα. Το μόνο που μένει ίδιο και απαράλλακτο σε πείσμα του χρόνου που κυλάει και της ζωής που εξελίσσεται, είναι το κτίριο.

Ημιτελές, κουφάρι, φάντασμα, 41 χρόνια μετά από την λήψη της φωτογραφίας. Ένα γιαπί που βλέπει τους Πειραιώτες να μεγαλώνουν, τις γενιές να διαδέχονται η μία την άλλη κι εκείνο, στέκει πάντα εκεί... Στο κέντρο της πόλης, στην Πλατεία Κοραή, δίπλα από το ιστορικό Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Πρόκειται για ένα κτίσμα που η ανέγερσή του ξεκίνησε στα χρόνια της Χούντας, όταν γκρεμίστηκε το ιστορικό κτίριο της Ραλλείου Σχολής Θηλέων που υπήρχε από το 1857 στο σημείο αυτό. Ο Δήμαρχος Αριστείδης Σκυλίτσης, που βρέθηκε στο τιμόνι του Πειραιά επί επταετίας, είχε λάβει την απόφαση να χτίσει στο οικόπεδο της Πλατείας Κοραή, το νέο δημαρχιακό μέγαρο.

Η μεταπολίτευση βρήκε το γιαπί στην εικόνα που βλέπετε στη φωτογραφία και σε συνδυασμό με έναν δικαστικό αγώνα που θυμίζει Λερναία Ύδρα, οι εργασίες "πάγωσαν" για τέσσερις δεκαετίες!

Στη σκιά του, φωτογραφήθηκα με τον Άγιο Βασίλη όταν ήμουν παιδάκι. Παρέλασα ως μαθήτρια με το 1ο Γυμνάσιο και Λύκειο Πειραιά. Ξαγρύπνησα τρομαγμένη στους σεισμούς του '81. Πανηγύρισα την κατάκτηση του Ευρωμπάσκετ το '87. Βγήκα καρδιοχτυπώντας τα πρώτα ραντεβού μου. Είδα σκασμένη από ζήλεια (βαζέλα γαρ...) τους συμπολίτες μου να υποδέχονται τον Λάγιος Ντέταρι το ΄88. Έφαγα (το απόλυτο) χειροποίητο παγωτό καϊμάκι με γλυκό βύσσινο στη "Στάνη". Πήγα σινεμά στο "Αττικόν". Συνάντησα τον άντρα της ζωής μου. Πήγα βόλτα τον γιο μας μωρό στο καρότσι του. Είδα 10 δημάρχους να ανεβοκατεβαίνουν (άλλοι εξαιρετικοί, άλλοι τραγωδίες...). Συνάντησα τους παλιούς συμμαθητές και φίλους στο reunion των σχεδόν 30 ετών από το τέλος του σχολείου...

Και κάθε φορά που σηκώνω το βλέμμα μου στο γιαπί και ταξιδεύω στους ορόφους του (ακόμη και σήμερα που το έχουν σκεπάσει με πινακίδες) σκέφτομαι ότι το παρατημένο κουφάρι της Πλατείας Κοραή είναι ένα σύμβολο της Μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Που κουβαλάει, μεταφορικά και κυριολεκτικά, δεκάδες άλλα κουφάρια στην ντουλάπα της... "Οικοδομήματα" που ξεκίνησαν με τις καλύτερες προοπτικές να εξελιχθούν σε "μέγαρα", μα στην πορεία παρέμειναν γιαπιά...

Πριν από λίγες ημέρες, έγινε γνωστό ότι στο κτίριο-φάντασμα θα μεταφερθούν τα Δικαστήρια Πειραιά. Όχι αύριο, μεθαύριο, αλλά το 2021! Ας μην το δέσουμε και κόμπο... Είναι φανερό, ότι για το εν λόγω ακίνητο, ο χρόνος είναι πολύ σχετική υπόθεση...

Μαρία Παναγοπούλου
follow me on facebook

Επιστροφή στην Αρχική Σελίδα