Δεκαετία 80

16 Μαρ. 2021

Πού να φανταζόμαστε όταν απαθανατίζαμε τον αδελφό μου στο εφηβικό του δωμάτιο, εκεί στα τέλη της δεκαετίας του '80, ότι στην ουσία καταγράφαμε σε αυτήν ένα κομμάτι "ιστορίας" από τα ένδοξα '80s!

Θα αρχίσω από το εξόφθαλμο: την αφίσα που απεικονίζει σε διάφορες πόζες την σούπερ σέξι και πληθωρική Σαμάνθα Φοξ, πάνω από το κεφάλι του. Το ποπ είδωλο με το τεράστιο μπούστο, έχει μόλις κυκλοφορήσει την πρώτη (και τελευταία νομίζω) επιτυχία της: «Touch me». Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που κάτω από τις φωτογραφίες της υπάρχει ένας σταυρός (κρεμασμένος μάλλον απο τα χέρι της μανούλας) για να δηλώνει ένα "Θεέ μου συγχώρα με..."

Και πάμε τώρα, στο δεύτερο καραμπινάτο στοιχείο '80s: το πελώριο ραδιοκασετόφωνο πάνω στο κρεβάτι, ώστε να μην χρειάζεται να σηκωνόμαστε συνεχώς για να αλλάξουμε κασσέτα, δεδομένου ότι τα controls ήταν ακόμη αντικείμενα επιστημονικής φαντασίας.

Συνεχίζω με την έτερη αφίσα. Άρρωστος γαύρος ο Νίκος, πώς θα μπορούσε να κλείσει μάτι χωρίς την ενδεκάδα του Θρύλου να τον φυλάει από ψηλά! Μπορώ να διακρίνω μόνο τον Νίκο Σαργκάνη με την στολή του τερματοφύλακα και νομίζω τον Νίκο Αναστόπουλο κάτω δεξιά.

Και τα κομμάτια... ιστορίας δεν τελειώνουν εδώ. Στην αριστερή πλευρά, κάτω από την Σαμάνθα βλέπω ένα μικρό αυτοκόλλητο από το θρυλικό παιχνίδι PacMan, ενώ θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην αποτίσω φόρο τιμής στο κούρεμα του Νίκου (κάτι σαν τον Πάνο Μιχαλόπουλο μόλις έχει ξυπνήσει) αλλά και στο κλαρωτό κάλυμα του κρεβατιού του.

Γι αυτό σας είπε στην αρχή: οι φωτογραφίες από τα παλιά, κρύβουν μέσα τους μικρούς θησαυρούς "ιστορίας" που μας περιμένουν να τους ανακαλύψουμε για να μας ταξιδέψουν στο χθες.

 
 
 
18 Φεβ. 2021

Η είδηση ότι το sequel της ταινίας Top Gun θα βγει στους κινηματογράφους τον χειμώνα του 2021, με πρωταγωνιστή και πάλι τον Τομ Κρουζ, 33 χρόνια μετά (!), συνοδεύτηκε από την δημοσίευση αυτής της φωτογραφίας. Και από ένα αίσθημα μουδιάσματος στην ψυχή και το σώμα μου...

Ετών 55 πλέον ο Τομ, κάπου στα 50 όλοι εμείς, τα κορίτσια και τα αγόρια που γεμίζαμε ασφυκτικά τα σινεμά στα μέσα της δεκαετίας του '80 για να παρακολουθήσουμε με μάτια ολάνοιχτα τις εναέριες κόντρες του Maverick και του Iceman... Κανένας και τίποτα δεν είναι ίδιο. Κανένας και τίποτα δεν μπορεί να ξαναγίνει όπως τότε. Δυστυχώς, για κάποιους. Ευτυχώς, για άλλους τόσους...

Άναρωτιέμαι.... Μπορεί άραγε το Top Gun να γίνει η εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα; Ποιός ο λόγος να υπάρξει "νούμερο 2", σε κάτι που κατέχει στις καρδιές μας την πρώτη θέση για περισσότερες από τρεις δεκαετίες; Ποιός ο λόγος να υπάρξει συνέχεια σε κάτι που έχει τελειώσει;

Μόνο η ίδια η ταινία είναι ικανή να απαντήσει στις επιφυλάξεις μου, αν και δεν είμαι σίγουρη ότι θα την παρακολουθήσω σε έναν χρόνο από σήμερα, υγεία να 'χουμε... Όσοι διαβάζετε το thisismarias, γνωρίζετε ίσως ότι το συγκεκριμένο κινηματογραφικό έργο, έχει αφήσει μέσα μου ανεξίτηλα σημάδια...

Ήταν Φθινόπωρο του 1986. Στους πρώτους μήνες της Δευτέρας Λυκείου. Το σχολείο μου, το 1ο Λύκειο Πειραιά, συστεγαζόταν με το 6ο κι έτσι κάποιες μέρες της εβδομάδας κάναμε αναγκαστικά απογευματινά μαθήματα εναλλάξ με τους "συγκατοίκους".

Εκείνη την εβδομάδα, η απογευματινή βάρδια έπεσε Πέμπτη και Παρασκευή. Όμως αυτή η Παρασκευή, δεν ήταν σαν τις άλλες. Ο κινηματογράφος ΖΕΑ, που βρισκόταν λίγους δρόμους πίσω από το σχολείο μας, είχε φέρει (επιτέλους!) την ταινία Top Gun που "έσπαγε ταμεία" στην Αμερική! Η πρώτη προβολή της ξεκινούσε στις 17.00. Την ίδια ώρα με το μάθημα των Θρησκευτικών μας.

Ο πρωταγωνιστής της, ένας 24χρονος άσημος τότε ηθοποιός, ήταν ήδη γνωστός στην Ελλάδα από τα πρωτοσέλιδα της ΜΑΝΙΝΑΣ και της ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ. Και για χιλιάδες έφηβες Ελληνίδες ήταν αναμφίβολα ο άντρας των ονείρων τους. Και το όνομα αυτού: Τομ Κρουζ. Με το γυαλί Ray Ban καβάλα στη μηχανή του, φορώντας το δερμάτινο τζάκετ του πιλότου. 

Δεν ήταν ποτέ ο τύπος μου. Είχα ήδη " δώσει" την καρδιά μου σε έναν άλλον ιπτάμενο. Τον απόλυτο τζέντλεμαν Ρίτσαρντ Γκιρ. Αλλά αυτό δεν με εμπόδισε να λατρέψω το Top Gun. Και (φυσικά) να ακολουθήσω τις συμμαθήτριες μου στην απογευματινή κοπάνα της Παρασκευής για να προλάβουμε να δούμε την πρώτη προβολή. 
 
Ήταν βλέπετε και η κολλητή μου, η Μαριάνθη, που δοκίμαζε από μέρες την υπογραφή της στα τετράδια ως Μαριάνθη Κρουζ... Δεν υπήρχε περίπτωση να της το στερήσουμε.
 
Στα 16 μας τότε. Γεμάτες βιασύνη να αφήσουμε για πάντα πίσω μας το "κορίτσι" και να συναντήσουμε τη "γυναίκα". Δεν συνειδητοποιούσαμε ότι μαζί της θα περνούσαμε την υπόλοιπη ζωή μας. Ίσως αν το ξέραμε να μην είμαστε τόσο ανυπόμονες. Μα η ρημάδα η γνώση έρχεται πάντα κατόπιν εορτής...

Κάναμε κοπάνα 4 θρανία στη σειρά. Το ένα πίσω από το άλλο. Όχι πολύ έξυπνο σαν ιδέα, όμως ποιος νοιαζότανε; Φτάσαμε τρέχοντας στον κινηματογράφο, φορτωθήκαμε pop corn, πατατάκια, αναψυκτικά και καφέδες, στοιβάξαμε  τις σχολικές τσάντες σε μια πολυθρόνα και μόλις έσβησαν τα φώτα... απογειωθήκαμε. 
 
Δίπλα μου κάθεται η Νεκταρία. "Μαλ@&%α είναι η ταινία αλλά έχει ωραία πατατάκια εδώ" μου ψιθυρίζει.

"Σσσσ! Κοίτα το μανάρι μου" τη μαλώνει η Μαριάνθη (Κρουζ).

"Άσε μας ρε Μαριάνθη με τον κοντοστούπη. Ούτε το πετάλι της μηχανής δεν φτάνει", τον απορρίπτει η Δήμητρα. 
"Ο Σταλόνε είναι πιο αρρενωπός" μουρμουράει η Γιώτα.  
"Κοίτα τι ωραία χείλια έχει ο ξανθός", μας παροτρύνει η έτερη Μαρία της παρέας.
 
"Πω, πω! Τι φοβερό μαλλί έχει η τύπισσα! Λέτε να είναι περμανάντ;", θέτει τον προβληματισμό για το καρέ της πρωταγωνίστριας η Λίζα.
 
"Σταματήστε μωρέ. Έχω συγκινηθεί" σκουπίζει ένα δάκρυ η Λιάνα.
 
Το Take my breath away, το σάουντρακ του Top Gun, που κέρδισε το Oscar Πρωτότυπου Τραγουδιού το 1986, χαϊδεύει τα αυτιά μας, τρυπώνει στις ψυχές μας και καταλαμβάνει την θέση που του αξίζει... για πάντα!
 
Όχι, δεν ξέρω αν θέλω και αν μπορώ να παρακολουθήσω το Top Gun 2. Κάποια πράγματα δεν έχουν δεύτερη φορά...
 
Υ.Γ. Όπως έγινε γνωστό, στο sequel της ταινίας ο Τομ Κρουζ θα παίζει τον ρόλο του εκπαιδευτή, αλλά ο έρωτάς με την αυστηρή καθηγήτρια του, δεν θα υπάρχει στο σενάριο. Λογικό... Αποτελεί κι αυτός παρελθόν, όπως οι περισσότεροι έρωτες της εποχής εκείνης... Και μαζί τους όνειρα, σχέδια, αυταπάτες... Αχ μωρέ, Τομ. Μεγαλώσαμε... 
 
18 Φεβ. 2021

Δεν ανήκω στους ανθρώπους που ζούνε κολλημένοι στο χθες... Το αντίθετο θα έλεγα. Δεν ανήκω καν σε εκείνους που βρίσκουν ότι "παλιά ήταν όλα καλύτερα". Μου αρέσει η ζωή που προχωράει με τα καλά και τα κακά της και νοσταλγώ όμορφες στιγμές που έφυγαν αλλά όχι βασανιστικά. Γλυκά, σαν μια τρυφερή ανάμνηση που νιώθω τυχερή γιατί την έζησα. Γιατί την κουβαλάω σαν "προίκα" και πάω για άλλα...

Πριν από λίγες εβδομάδες όμως, η πανέξυπνη κόρη ενός γείτονα, ετών 13, επιστρέφοντας από μία ημερήσια σχολική εκδρομή, με γύρισε στο παρελθόν και με έκανε να νιώσω "μεγάλη", σχεδόν "σοφή γερόντισσα". 

-Πώς περάσατε;, τη ρώτησα.

-Ε, ξέρετε... Στο πούλμαν ήταν ωραία γιατί είχαμε τα κινητά μας και παίζαμε. Στο Λουτράκι βαρεθήκαμε λίγο γιατί οι καθηγητές μας είπαν να τα κλείσουμε..., μου απάντησε.

Αυτό ήταν! Ένα κλικ έγινε μέσα μου και άρχισα να της περιγράφω πόσο ωραία περνούσαμε εμείς στις σχολικές εκδρομές, χωρίς κινητά, σερφάρισμα και ανταλλαγή μηνυμάτων. Με κοίταξε όπως υποθέτω θα έκανε μπροστά σε ένα μουσειακό έκθεμα και την ώρα που με αποχαιρετούσε μου πέταξε την πρόκληση:

-Κυρία Μαρία, βρείτε φωτογραφίες να μου δείξετε, γιατί εμένα μου ακούγεται τραγικά βαρετό αυτό που μου λέτε.

Τις φωτογραφίες από τις σχολικές εκδρομές της δεκαετίας του ΄80, τις είδε μόλις χθες η πιτσιρίκα. Και από όλες, για έναν λόγο που δεν κατάλαβα, την προσοχή της τράβηξε αυτή που αναρτώ. Η πιο θαμπή, η πιο "κουνημένη" από τις άλλες. Την έπιασε στα χέρια της, την κοίταξε σιωπηλή για λίγα λεπτά και μετά σχολίασε:

-Εδώ μοιάζετε να περνάτε πολύ καλά

Κοίταξα στην πίσω πλευρά, για να θυμηθώ πότε τραβήχτηκε.
"1985. Ημερήσια εκδρομή στην Στενή Ευβοίας".

Με την Λιάνα, τη Δήμητρα, την Γιώτα και τον Γιώργο, αγκαλιά με ένα ντέφι, τις φωτογραφίες του Γκάλη και του Σαραβάκου (τι γιατί; τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται...) και στο βάθος τον Νίκο, την Μαρία, τον Κώστα και τα άλλα παιδιά, μέσα σε γέλια, χαρά, πειράγματα, τραγούδια, αθώα (ή λιγότερο αθώα) φλερτ... 

Είναι μαγική η τεχνολογία. Είναι ανεκτίμητη η αλλαγή που έχει επιφέρει στις ζωές μας. Όμως - που να πάρει...- υπήρχαν και πράγματα που τα κάναμε καλύτερα χωρίς αυτήν. Και οι σχολικές εκδρομές της εφηβείας μας, ήταν σίγουρα ένα από αυτά...

 

17 Φεβ. 2021

 

Mεγάλωσα στον Άγιο Βασίλη του Πειραιά, σε μία οικογένεια που οι φιλικές μαζώξεις γίνονταν άνευ λόγου και αιτίας. Από τη μια στιγμή στην άλλη το σπίτι γέμιζε με κόσμο, τα τραπέζια με φαγητά και οι ψυχές με κέφι και χαρά. Μην φανταστεί κανείς ότι δεν υπήρχαν προβλήματα. Κάθε άλλο... Υπήρχε όμως και μία αισιοδοξία, μία ελπίδα, μία αφέλεια, θα τολμήσω να πω, ότι όλα λύνονται. Όλα διορθώνονται....

Ειδικά τις απόκριες, το σπίτι μας είχε πάντα την τιμητική του. Η μητέρα μου έραβε μόνη της τις αποκριάτικες στολές όλης της οικογένειας, συχνά και των φίλων μας, τις οποίες δεν φορούσαμε μόνο στα πάρτυ που γίνονταν ανελλιπώς κάθε Σαββατοκύριακο την περίοδο της Αποκριάς. Τις φορούσαμε και στο δρόμο.

Μπουλούκια ολόκληρα βγαίναμε στις γειτονιές του Πειραιά τη δεκαετία του ΄80 ντυμένοι μασκαράδες. Κατηφορίζαμε από τον Άγιο Βασίλη προς την Φρεαττύδα και από εκεί με τα πόδια στο Πασαλιμάνι για να φτάσουμε στην Πασαρέλα (σημ: η ωραιότερη διαδρομή στον κόσμο και μην ακούσω για Κάννες και Μόντε Κάρλα..).

Ο κύριος Δημήτρης (δεν αποκαλούμε "κυρίους" όσους έχουν φύγει από την ζωή, όμως για εμένα θα είναι πάντα "ο κύριος Δημήτρης") φορούσε το μίνι φουστάκι του, το δικτυωτό καλσόν και τις γόβες και παρέα με το φυσικό μουστάκι του που ήταν αδύνατο να κρυφτεί, σταματούσε σε όλα τα περίπτερα σκορπίζοντας άφθονο γέλιο στους περαστικούς.

Η κυρία Αθηνά, η κυρία Βάσω, η κυρία Φλώρα, η Μπουμπού και ο Ηλίας, η Μαρία και ο Δημήτρης... αγκαζέ με την μάνα μου και τον πατέρα μου, κοντράρονταν κάθε χρόνο στο ποιος θα σκεφτεί την πιο ευφάνταστη στολή και μεταμφιέζονταν από λαμπάδες γάμου (στη φωτογραφία) μέχρι...μπακάλικα και ό,τι μπορεί να βάλει ο νους, κάνοντας τις επιθεωρήσεις του Δελφινάριου να ωχριούν μπροστά τους.

Κοντά στην εφηβεία ή στην ενηλικίωση εμείς, τα παιδιά, όχι μόνο δεν βρίσκαμε πληκτική την συντροφιά των γονιών μας αλλά τους ακολουθούσαμε με καμάρι φορώντας τις δικές μας στολές-υπερπαραγωγές!

Όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι, συμμετείχαμε σε μια υπαίθρια αποκριάτικη γιορτή που στηνόταν χωρίς οργάνωση, χωρίς προσυνεννόηση, χωρίς μπάτζετ εκατοντάδων χιλιάδων δραχμών, χωρίς φόβο για τον διπλανό μας. Γνωστοί και άγνωστοι, ενώναμε τα χαμόγελά μας (που αντιστεκόνταν σθεναρά στα όποια προβλήματα) αγνοώντας πως χτίζαμε αναμνήσεις "συλλεκτικής" αξίας. 

Το νέο μου βιβλίο που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ψυχογιός μετά τη λήξη της καραντίνας, έχει τίτλο "Ολική έκλειψη καρδιάς" (ναι, a total eclipse of the heart) και μας ταξιδεύει σε εκείνα τα χρόνια. Κατά τη διάρκεια της συγγραφής του βίωσα ξανά την πολύχρωμη διάθεση των΄80s, περπατώντας με τους Πειραιώτες ήρωές μου στα σοκάκια της πόλης που μεγάλωσα. Νοστάλγησα, αναπόλησα, μελαγχόλησα, μα τελικά ένιωσα πλούσια που κουβαλάω στην καρδιά μου τη δεκαετία του ΄80. Από εκεί, δε μπορεί να μου την κλέψει κανείς! 

Υπό άλλες συνθήκες θα σας ευχόμουν καλές απόκριες!

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

 

16 Μαϊ. 2020

Η οικογενειακή φωτογραφία, απεικονίζει τους γονείς μου, τον αδελφό μου κι εμένα, στα μπουζούκια. Και δεν χρειάζεται να δει κανείς την ημερομηνία που αναγράφεται στο πίσω μέρος της για να μαντέψει την εποχή που έχει τραβηχτεί.

Το πράγμα φωνάζει από μόνο του: ένδοξα ΄80s!
 
Στοιχείο 1. Θα ξεκινήσω από το προφανές. Λευτέρης Πανταζής. Για το κοινό του: Λε Πα. Ο κυρίαρχος της 80s πίστας. Έχει μόλις ολοκληρώσει το πρώτο πρόγραμμα, έχει φορέσει ρούχα απλά (για τα δεδομένα του) κι έχει κατέβει να φωτογραφηθεί με τον λαό. Αυξάνοντας έτσι τις πωλήσεις των φωτογραφιών αλλά παράλληλα δίνοντας το μήνυμα ότι είναι ένας από εμάς.  Ένα παιδί του λαού...

Στοιχείο 2. Η απουσία φιάλης ουίσκι από τα τραπέζια. Αναψυκτικά, μπύρες και (ελληνικό) κρασί Αpelia. Είμαστε στη μέση της δεκαετίας του ΄80. Το ΠΑΣΟΚ (το original, του Ανδρέα) έχει εξασφαλίσει την δεύτερη σαρωτική νίκη στις εκλογές με ποσοστό 45,82 % και η "αλλαγή" έχει αρχίσει σιγά σιγά να επιβραδύνει ταχύτητα, αφού στο τιμόνι του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας βρίσκεται ο Κώστας Σημίτης. Η υποτίμηση της τιμημένης δραχμούλας κατά 15%, προκαλεί ένα γενικό μούδιασμα στους Έλληνες. Τα μπουζούκια, προσαρμοζόμενα στις ανάγκες των καιρών, δεν υποχρεώνουν κανέναν να πάρει φιάλη με ουίσκι, ενώ όπως φαίνεται και στην φωτογραφία τα τραπέζια τους γεμίζουν από την μέση Ελληνική οικογένεια. Οι ορδές των νεόπλουτων της δεκαετίας του ΄90 δεν έχουν κάνει ακόμη την εμφάνισή τους ...

Στοιχείο 3. Τα μαλλιά. Αγόρια, κορίτσια, άντρες, γυναίκες, ωσάν άλλα playmobil, έχουν δύο και μόνο τάσεις στα κεφάλια τους: οι μισοί περνούν από το κομμωτήριο με τις φωτογραφίες των Μιχαλόπουλου, Γαρδέλη, Αλιμπέρτη ανά χείρας. Και οι υπόλοιποι κάνουν μαζικά περμανάντ (κουρεύοντας το μπροστινό μέρος του κεφαλιού σαν θάμνο, και αφήνοντας μακριά χαίτη στο πίσω, να πέφτει στους ώμους). Αυτά είναι τα χτενίσματα που κυριαρχούν και στην φωτογραφία όπως μπορείτε να δείτε. Tragic...

Στοιχείο 4. Τα ρούχα. Σατέν. Πολύ σατέν. Ανοιχτά πουκάμισα στους άντρες. Κατά προτίμηση με καδένα στο στήθος. Του αδελφού μου είναι Facadoro. Και για τις γυναίκες ντύσιμο απλό, λαϊκό, αλλά καθόλου πρόστυχο. Υλικά φτηνά, συχνά κιτς, αλλά όχι "φτηνιάρικα". Μπούτια και στήθη ντυμένα, πρόσωπα μακιγιαρισμένα μεν, χωρίς να μυρίζουν "μαγαζίλα" δε. Η αισθητική των '80s σίγουρα δεν θα έκανε περήφανη την Coco Chanel, ωστόσο η χυδαιότητα και η δευτεράντζα δεν έχουν ακόμη σκεπάσει τα πάντα...

Στοιχείο 5. Τα βλέμματα. Όταν κοιτάζω παλιές φωτογραφίες, εστιάζω πάντα στα βλέμματα. Θεωρώ πως αποτυπώνουν όχι μόνο την ηλικία και την διάθεση των ανθρώπων την στιγμή που φωτογραφίζονται, αλλά και την εποχή γενικότερα. Σε αυτήν λοιπόν, μέσα της δεκαετίας του 80, βλέπω βλέμματα πιο καθαρά. Πιο αθώα. Πιο ανέμελα. Ανυποψίαστα για αυτό που θα έφερνε η επόμενη δεκαετία στην Ελλάδα, βάζοντας τα θεμέλια για την καταστροφή που ζούμε σήμερα.

Και μία παρατήρηση, επί προσωπικού: στα δικά μου μούτρα, βλέπω ξινίλα. Αλλά αυτό δεν έχει να κάνει ούτε με την εποχή, ούτε με την ηλικία, ούτε με τον Λε Πα. Την ίδια ξινίλα έχω και σήμερα. Όταν με αναγκάζουν να στηθώ για φωτογραφία, ενώ δεν θέλω...