Άνθρωποι

21 Απρ. 2019

Τον κ. Θάνο Μικρούτσικο δεν τον γνωρίζω προσωπικά. Το καλλιτεχνικό μέγεθος του, δεν περιμένει εμένα για να το κρίνω. Το μαρτυρά το έργο του, η αποδοχή των καλλιτεχνών εντός και εκτός συνόρων, οι χτύποι της καρδιάς σας όταν ακούτε τις μελωδίες του.

Μια ανθρώπινη στιγμή του, που είχα την τύχη να ζήσω από κοντά, είναι ο λόγος που γράφω το άρθρο, γι αυτήν του απευθύνω το "ευχαριστώ" του τίτλου. 

Σάββατο μεσημέρι, στο βιβλιοπωλείο IANOS γίνεται η ετήσια συγκέντρωση των μελών της βιβλιοφιλικής ομάδας ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ. Όπως και στην περσινή συνάντηση, νεότεροι λογοτέχνες βραβεύουν παλαιότερους, ομότεχνούς τους που επηρέασαν τους ίδιους αλλά και χαρακτηρίζουν το νεότερο ελληνικό πολιτισμό.

Ανάμεσα στα τιμώμενα πρόσωπα είναι και η πολυβραβευμένη συγγραφέας παιδικών κυρίως έργων κ. Μαρία Παπαγιάννη. Φτάνει στον χώρο συνοδευόμενη από τον σύζυγό της, κ. Θάνο Μικρούτσικο και την (πόσο όμορφη!) κόρη τους.

Η μάχη που δίνει ο μουσικοσυνθέτης για την υγεία του από το 2017 είναι γνωστή, αφού δεν έκρυψε ποτέ το πρόβλημα. Πάντα όρθιος, χορεύοντας στο φτερό του καρχαρία, δεν έχει σταματήσει να κάνει αυτό για το οποίο γεννήθηκε: να ονειρεύεται με νότες και να μοιράζεται τα όνειρά του με το κοινό.

Γνωρίζω ότι ετοιμάζει δύο σπουδαίες συναυλίες στο Μεγαρο Μουσικής, στις 11 και 15 Μαϊου, αφιερωμένες στην ποίηση του Νίκου Καββαδία, όμως η παρουσία του στον ΙΑΝΟ με ξαφνιάζει. Ξέρω από πρώτο χέρι πόσο δύσκολο είναι για έναν άνθρωπο που το σώμα του έχει δοκιμαστεί σκληρά από χειρουργεία και εξουθενωτικές θεραπείες, να παραβρίσκεται σε μία κοινωνική εκδήλωση, ακόμη κι αν αυτή αφορά την σύντροφό του. 

Κάθεται μπροστά μου. Έχω την δυνατότητα να τον παρατηρώ από το πλάι, χωρίς να με βλέπει. Την στιγμή που η "ψυχή" της βιβλιοφιλικής ομάδας ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ-ΚΡΙΤΙΚΕΣ, Γιούλη Τσακάλου, τον ευχαριστεί για τη μεγάλη τιμή να βρίσκεται κοντά μας, κουνάει ευγενικά το κεφάλι του. Δεν ειναι εκεί για να τον δούμε, είναι ξεκάθαρο αυτό. Για να μοιραστεί την χαρά της συζύγου του έχει έρθει. Να καμαρώσει για την επιβράβευση του ταλέντου της. 

Καθ' όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, το σώμα του είναι στητό, ευθυτενές, χωρίς υπόνοια ταλαιπωρίας και κόπωσης. Ακούει με σεβασμό όλους τους ομιλητές, περιμένοντας υπομονετικά να φτάσει η στιγμή που η συγγραφέας κ. Μαρία Ρουσάκη θα κάνει την απονομή στην κ. Μαρία Παπαγιάννη. Στο νου μου έρχεται η περίπτωση ενός άλλου (επίσης σημαντικού) καλλιτέχνη που σε κάποια ανάλογη τελετή, είχε ζητήσει να γίνει πρώτη από όλες η δική του βράβευση γιατί ήταν...βιαστικός. 

Ο κ. Μικρούτσικος δεν βιάζεται. Απολαμβάνει τη στιγμή. Όπως όλοι όσοι χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν ξύπνιοι τους εφιάλτες τους. Ένα δικό του τραγούδι, βασανίζει ξαφνικά το κεφάλι μου. Από τα δεκάδες αριστουργήματά του, αυτό σκαρφαλώνει -άγνωστο γιατί- στα χείλη μου (σε στίχους Λίνας Νικολακοπούλου):

Ατομική μου ενέργεια
κι ανάσα μου στα χείλη
την πρώτη ουσία, την αρχή, 
σηκώστε με να δω.
Όχι από περιέργεια, 
μα δε χωράω στην ύλη
κι ετούτη η ψεύτρα η εποχή
την έχει για θεό.

Σηκώνομαι για να φύγω. Μια υποχρέωση με αναγκάζει να αποχωρήσω νωρίς. Η ανάγκη να τον πλησιάσω και να τον ακουμπήσω στον ώμο, είναι έντονη. Δεν το κάνω. Για πολλούς λόγους. Θέλω όμως τόσο να τον ευχαριστήσω! Γιατί χωρίς να πει τίποτα, είπε τόσα πολλά!

Σας ευχαριστώ κ. Θάνο Μικρούτσικε. Καλές νίκες! Με νότες και με σιωπές...

Υ.Γ. Αν θέλετε ένα ιδιαίτερο παιδικό δώρο για το Πάσχα, αναζητήστε στα βιβλιοπωλεία το «Λέγε ο ένας, λέγε ο άλλος». Ένα βιβλίο και cd με πρωτότυπα παραμύθια και στίχους από την Μαρία Παπαγιάννη, μουσική του Θάνου Μικρούτσικου και ερμηνείες από τους Μίλτο Πασχαλίδη, Κώστα Θωμαϊδη, Άννα Λινάρδου, Ηλία Μπενέτο και τον... κάπτεν Τζίμη. Θα με θυμηθείτε...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

20 Ιαν. 2019

 

Τα βαρίδια, αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά του ψαρέματος. Αν δεν επιλέξεις το σωστό, τότε κινδυνεύεις να διώξεις τα ψάρια μακριά από το δόλωμα και να μείνεις με τα κοφίνια σου άδεια. 

Ομοίως με το ψάρεμα, τα βαρίδια αποτελούν και ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά της ζωής. Μόνο που σε αυτήν την περίπτωση, η λειτουργία τους είναι εντελώς διαφορετική. Αν ζωστείς με αυτά, αν δεν καταφέρεις να τα ξεφορτωθείς εγκαίρως, τότε στην καλύτερη περίπτωση θα καθηλωθείς για πάντα στη γη. Στην χειρότερη, θα παρασυρθείς μαζί τους στον πάτο.

Άνθρωποι-βαρίδια, σχέσεις-βαρίδια, ιδέες-βαρίδια, αναστολές-βαρίδια, αυταπάτες-βαρίδια, φόβοι-βαρίδια, άλλοθι-βαρίδια. Όποια κι αν είναι η μορφή τους, το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένα είναι πάντα το ίδιο. Τοξικό.

Βρίσκονται παντού στην καθημερινότητά μας. Στη δουλειά, στην παρέα, στο σχολείο, στην γειτονιά, στην οικογένεια, στην πολιτική σκηνή. Ενίοτε και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. 

Άλλοτε εισβάλλουν παρά την θέληση μας. Συχνά, είμαστε εμείς που τους ανοίγουμε τις πόρτες. Στρογγυλοκάθονται στον ζωτικό μας χώρο, καταργούν τους νόμους της άνωσης, μας απαγορεύουν να πετάξουμε ψηλά. Και όλα αυτά, χωρίς καμία προσπάθεια. Με την ύπαρξή τους και μόνο.

Αυτή, είναι ίσως και η μεγαλύτερη παγίδα. Απουσία δράσης ή σχεδίου εκ μέρους τους, τα κουβαλάμε για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σαν αλυσίδες στα πόδια μας, γιατί δεν αντιλαμβανόμαστε ή δεν θέλουμε να αντιληφθούμε, πως είναι αυτά που ευθύνονται για την στασιμότητά μας. Είναι αυτά που μας τραβάνε με δύναμη προς τα κάτω, όταν ο δρόμος που επιθυμούμε είναι αυτός της ανόδου.

Και κάπως έτσι η ζωή κυλάει ερήμην μας. Τα αερόστατα των άλλων, κατακτούν τους ουρανούς. Μα το δικό μας, μένει κολλημένο στη γη. Καταδικασμένο να κουβαλάει ένα βάρος, που δεν του αξίζει...

Υ.Γ. Η επερχόμενη ψηφοφορία στη Βουλή για το όνομα των Σκοπίων και το σημερινό συλλαλητήριο για την Μακεδονία, ήταν η αφορμή για να γραφτεί αυτό το άρθρο. Όχι, η αιτία... 

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

 

13 Δεκ. 2018

Τα Χριστούγεννα! Αυτό είναι που λείπει από τα φετινά Χριστούγεννα. Όπως έλειπε και από τα περσινά και τα προπέρσινα. Όπως φοβάμαι ότι θα λείπει και από εκείνα που θα έρθουν... Όλα στολισμένα γιορτινά γύρω μας, μεγάλα βαρυφορτωμένα χριστουγεννιάτικα δέντρα κι εκατομμύρια λιαμπιόνια, μα πουθενά το "άστρο λαμπρό" που θα μας οδηγήσει σε έναν ολόφωτο επόμενο χρόνο. Σαν κάποιος να το έκλεψε, κλέβοντας μαζί του και τα ίδια τα Χριστούγεννα.

Μια επίσκεψη σε μεγάλο κατάστημα παιχνιδιών, ήταν απλώς η αφορμή για να δω αυτό που αντιλαμβανόμουν αλλά το έβαζα "κάτω από το χαλί", στο όνομα του εορταστικού κλίματος. 

Πενταμελής οικογένεια μπροστά μου, το μεγάλο κοριτσάκι της γύρω στα 8 και το μικρό περίπου 4. Πίσω τους ο μπαμπάς, η μαμά και η γιαγιά.

Οι μικρούλες, έχουν πάρει από ένα καροτσάκι η καθεμιά και περιφέρονται στους διαδρόμους, κοιτάζοντας έκθαμβες τα χρωματιστά καλούδια στα ράφια.Οι δύο γονείς, με την αγωνία αποτυπωμένη στα πρόσωπά τους, ψάχνουν μανιωδώς τις τιμές. Και η γιαγιά...

Αχ αυτή η γιαγιά! Αδυνατώ να βρω τις σωστές λέξεις για να σας μεταφέρω όσα είδα μέσα στα υγρά μάτια της. Θλίψη, απογοήτευση, θυμός, ένα κουβάρι συναισθημάτων πασπαλισμένων με ντροπή (ναι είμαι απολύτως βέβαιη ότι ήταν ντροπή!), για τη χαρά που δεν μπορούσε, όσο κι αν το ήθελε, να προσφέρει στις εγγονες της! 

Ξέρω, πολλοί θα βιαστούν να σχολιάσουν "Χριστούγεννα δεν είναι τα δώρα, τα υλικά αγαθά, τα παιχνίδια, τα γεμάτα τραπέζια, Χριστούγεννα είναι αυτό που ζεσταίνει τις ψυχές μας". Απολύτως θα συμφωνήσω!

Μα δείξτε μου μια γιαγιά, που μπορεί να βιώσει την επαφή με το πνεύμα των Χριστουγέννων, εάν δεν αντικρύσει εκείνη την ανεπανάληπτη λάμψη στα ματάκια των εγγονιών της την στιγμή που ανοίγουν το πολυπόθητο δώρο ή παίρνουν στα χέρια τους το πολύτιμο χαρτζιλίκι. 

Δείξτε μου ένα ζευγάρι που μπορεί να χαρεί τις γιορτές, βλέποντας τα πιτσιρίκια του να περιμένουν μάταια τα παιχνίδια που, όταν οι ίδιοι ήταν παιδιά, έφερνε απλόχερα ο Άγιος Βασίλης.

Δείξτε μου μια οικογένεια που μπορεί να καθίσει γύρω από το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι, στο παγωμένο χωρίς θέρμανση σπίτι, και να νιώσει το χαρμόσυνο μήνυμα από την γέννηση του Θεανθρώπου. 

Δείξτε μου έναν Ανθρωπο, που μπορεί να πει "επιτέλους Χριστούγεννα" όταν έξω από το πεζοδρόμιό του κοιμάται και σήμερα, όπως και χθες, ο άστεγος, πάνω σε ένα χαρτόκουτο για στρώμα και λίγα αποφάγια για τροφή (έχω ενημερωθεί ότι επισήμως στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πια άνθρωποι χωρίς στέγη που τρώνε από τα σκουπίδια, αλλά υποψιάζομαι ότι στη γειτονιά μου κάποιος συνωμοτεί εναντίον της κυβέρνησης αφήνοντας παντού...άστεγους!) 

"Δηλαδή αν οι Έλληνες είχαν λεφτά, πιστεύεις ότι θα επέστρεφαν και τα Χριστούγεννα;" με ρώτησε μια φίλη.

"Αν οι Έλληνες έπαιρναν πίσω τις χαμένες τους αξιοπρέπειες, πιστεύω πως θα επέστρεφαν και τα Χριστούγεννα" της απάντησα.

Δεν ξέρω πότε και εάν θα συμβεί, μα αν με ρωτήσετε "ποια Χριστούγεννα ζηλεύεις φέτος;", θα σας πω χωρίς δεύτερη σκέψη, "τα Χριστούγεννα των "κίτρινων γιλέκων" στο Παρίσι". Γιατί κουβαλάνε μαζί τους την ουσία της γιορτής: την γέννηση της ελπίδας! 

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

2 Οκτ. 2018

Δεν είχε τύχει να το παρατηρήσω μέχρι σήμερα. Ο ξαφνικός θάνατος της παραγωγού Έφης Τσιτούμη, μιας πανέμορφης εσωτερικά και εξωτερικά γυναίκας, μιας εξαιρετικής επαγγελματία αλλά κυρίως μιας περήφανης μανούλας, στάθηκε αφορμή να συνειδητοποιήσω πως τα προφίλ των χρηστών του φατσοβιβλίου, συνεχίζουν να υπάρχουν και μετά τον θάνατό τους!

Είναι περίεργο το συναίσθημα. Μηνύματα, που απευθύνονται σε κάποιον, που δεν θα μπορέσει να τα διαβάσει ποτέ (ποτέ;)...

Λόγια καρδιάς, αγάπης, εκτίμησης, σεβασμού, πόνου...

Λόγια που ίσως να μην ειπώθηκαν όσο ήταν καιρός, από ντροπή, από αμέλεια, από την (ψευδ)αίσθηση του αθάνατου με την οποία ζούμε όλοι μας, αναβάλλοντας διαρκώς για αργότερα όνειρα, στόχους, "ένα καφεδάκι", έκφραση συναισθημάτων, "συγγνώμη", "μού λείπεις", "σ' αγαπώ"...

"Εις μνήμην", αυτή είναι η ένδειξη που εμφανίζει το facebook στους λογαριασμούς όσων φεύγουν, αμέσως μόλις ενημερωθεί για τον θάνατό τους.

"Οι λογαριασμοί που έχουν μετατραπεί σε εις μνήμην είναι ένα σημείο όπου οι φίλοι και η οικογένεια μπορούν να συλλέγουν και να μοιράζονται αναμνήσεις σχετικά με το συγκεκριμένο άτομο. Η μετατροπή ενός λογαριασμού σε εις μνήμην συμβάλλει επίσης στην προστασία του, καθώς καταργεί τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτόν", ενημερώνει το μέσο κοινωνικής δικτύωσης. "Με ένα κλικ στον σχετικό σύνδεσμο, κάποιος φίλος ή συγγενής του απόθανόντος μπορεί να υποβάλλει αίτημα για μετατροπή του λογαριασμό εις μνήμην, χωρίς ωστόσο να του γνωστοποιούνται οι απόρρητοι κωδικοί του". 

Αναζητώντας περισσότερες πληροφορίες για το θέμα, έμαθα ότι υπάρχει επίσης η δυνατότητα να αποφασίσεις εσύ ο ίδιος, εκ των προτέρων, τι θέλεις να συμβεί με τον λογαριασμό σου όταν θα φύγεις απο την ζωή, κληροδοτώντας σε κάποιον άλλον την διαχείρισή του (!) ή εξουσιοδοτώντας την εταιρεία να το διαγράψει δια παντός.

Ένιωσα μουδιασμένη από τον καταιγισμό των μακάβριων πληροφοριών, η πρώτη μου σκέψη ήταν "έλεος, σε λίγο θα περιλαμβάνονται και τα social media στις διαθήκες", μα μια δεύτερη ματιά στη σελίδα της Έφης Τσιτούμη, με έκανε να το ξανασκεφτώ!

Είναι τόσο συγκινητικά όμορφα όσα γράφουν οι φίλοι και οι συνεργάτες της στο "εις μνήμην" προφίλ της! Άνθρωποι που ένιωσαν την ανάγκη να της πουν ένα διαφορετικό, ασυνήθιστο, διαδικτυακό αντίο, προσαρμοσμένο σε μια νέα πραγματικότητα που μπορεί να μας προκαλεί αμηχανία, μα είναι εδώ. Και θα μείνει εδώ, ακόμη κι όταν εμείς θα αναχωρήσουμε... 

Μια ευχή κάνω μόνο: να προλαβαίνουμε να εκφράζουμε αυτά τα υπέροχα συναισθήματα στους αγαπημένους, στους φίλους, τους συγγενείς, τους συνεργάτες, όσο είναι ζωντανοί! Για να τους δίνουμε την δυνατότητα να τα εισπράξουν και να τα κάνουν φυλαχτό, όσο ακόμη χτυπά η καρδιά τους. Πριν γίνουν "εις μνήμην"!

Ελπίζω έτσι, γεμάτη από φυλαχτά, να έφυγε και η Έφη. Una Signora, una Signora bionda, όπως την αποχαιρετά ένας πρώην συνεργάτης της, αφήνοντάς στον "τοίχο" της μια φωτογραφία με ένα μαύρο τριαντάφυλλο. Μία Κυρία. Μια ξανθιά Κυρία...

Υ.Γ. Ίσως κάποιοι να παρατηρήσατε την παρένθεση με την λέξη "ποτέ" και δίπλα της ένα ερωτηματικό, που έγραψα στην δεύτερη παράγραφο. Ναι! Ομολογώ ότι δεν είμαι σίγουρη πως τα μηνύματα προς τους ανθρώπους που δεν είναι πια στη ζωή, παραμένουν αδιάβαστα από τους παραλήπτες τους. Ίσως γιατί έχω ανάγκη να πιστεύω ότι κάπου από εκεί ψηλά, τα βλέπουν, τα διαβάζουν, τα απολαμβάνουν. Γίνονται βάλσαμο για την ψυχή τους...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

21 Αυγ. 2018

Για εκείνους που "εξαφανίζονται" στα δύσκολα, δεν χαλαλίζω ούτε χρόνο, ούτε φαιά ουσία. "Μικροί", ασήμαντοι, δειλοί, "λίγοι", καιροσκόποι, αρπακτικά, "περαστικοί"...όποιος κι αν είναι ο χαρακτηρισμός που τους αρμόζει, απλά τους προσπερνώ. Βέβαιη πως θα τους ανταποδώσει κάποια ανώτερη δύναμη την συμπεριφορά τους...

Με τους άλλους όμως, εκείνους που "την κάνουν" από κοντά σου στα εύκολα, στη χαρά,στην επιτυχία, στην ευτυχία, νιώθω πως θα ήθελα να ασχοληθώ λιγάκι παραπάνω. Ίσως γιατί δεν ανήκουν στους προφανείς κινδύνους, δεν γίνονται άμεσα αντιληπτοί ώστε να τους απομακρύνεις εγκαίρως από την ζωή σου.

Νομίζεις ότι συνεχίζουν να είναι εκεί. Μα στην ουσία δεν είναι...Αδυνατούν να αντέξουν το χαμόγελό σου. Τους ενοχλεί η επιτυχία σου. Βασανίζονται με κάθε μικρή ή μεγάλη νίκη σου. Τους τυφλώνουν τα χρώματα. Και αποχωρούν στις γωνίτσες τους. Ελπίζοντας ότι σύντομα θα επιστρέψει το γκρίζο στην καθημερινότητά σου και μαζί του θα κάνουν κι οι ίδιοι την επαναφορά τους. Άλλοτε για να ενώσετε τις μιζέριες σας. Τις αποτυχίες σας. Τα αδιέξοδά σας. Μα ακόμη πιο συχνά για να "σου συμπαρασταθούν". Να σου χτυπήσουν την πλάτη "καημενούλα μου!". 

Δεν θα σου πούνε ποτέ "μπράβο" από την ψυχή τους. Δεν θα ακούσεις από καρδιάς "συγχαρητήρια", "χαίρομαι για εσένα", "τα κατάφερες βρε θηρίο!", "να είσαι ευτυχισμένος", "κάθε καλό σου εύχομαι". Μπορεί να αναγκαστούν να τα ξεστομίσουν, μα θα είναι υποκριτικά, ψίθυροι στριμωγμένοι πίσω από τα δόντια τους. Σε προτιμούν εξαρτημένο από την φιλευσπλαχνία τους. Στενοχωρημένο, απογοητευμένο, κουρασμένο, ηττημένο. Για να φανεί η δική τους υπεροχή.

Ίσως πάλι να σε προτιμούν όμοιό τους. Γιατί έτσι δικαιολογούν την δική τους αποτυχία. Κάθε δική σου νίκη, τους θυμίζει ότι "γίνεται". Αρκεί να προσπαθήσεις, να παλέψεις, να πιστέψεις, να διεκδικήσεις. Τελικά, μάλλον αυτό είναι που δεν αντέχουν. Το γεγονός πως εσύ καταφέρνεις να κοιτάς τον ήλιο. Με κόπο. Με πόνο. Με ελπίδα. Όταν οι ίδιοι προτιμούν την μοιρολατρική αποδοχή της συννεφιάς στον μικρόκοσμό τους.

Ναι, οι άνθρωποι που μας παρατάνε στις δυσκολίες, είναι ανθρωπάκια. Μα κι εκείνοι που "την κάνουν" την ώρα της χαράς, δεν διαφέρουν σε τίποτα. Η άλλη όψη είναι. Νομισμάτων που δεν αξίζουν να έχουν θέση στις ζωές μας. Γιατί αργά ή γρήγορα θα βαρύνουν στις "τσέπες" μας. Τραβώντας μας προς τα κάτω. Μακριά από τους ουρανούς που μας περιμένουν...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com