Άνθρωποι

20 Απρ. 2021

Ετών 9. Με καταγωγή από κάποια χώρα της Ανατολικής Αφρικής. Γεννήθηκε και μεγαλώνει στην Ελλάδα. Ο μπαμπάς της, άγνωστος. Η μαμά, βυθισμένη σε εξαρτήσεις (λένε).

Μια κούκλα, με τεράστια μαύρα εκφραστικά μάτια και βλέμμα που αναλογεί σε γυναίκα 40 χρονών. Κάνει όλες τις δουλειές ολομόναχο, ντυμένο πάντα με φτωχικά αλλά πεντακάθαρα ρουχαλάκια και τα πλούσια κατσαρά μαλλάκια του πλεγμένα σε καλοφροντισμένη κοτσίδα.

Κανείς δεν ξέρει πού ζει. Την συναντάω συχνά τα μεσημέρια σε διάφορα μαγαζιά του Φαλήρου. Έχει στο λεπτεπίλεπτο παιδικό χεράκι της ελάχιστα κέρματα και παλεύει να ψωνίσει κάποια απαραίτητα για την επιβίωση της ίδιας και της μαμάς της. Οι ρόλοι έχουν σαφώς αντιστραφεί. Η όμορφη μικρούλα είναι η μαμά. Και η μαμά είναι το αδύναμο, ανήμπορο πλάσμα που χρειάζεται φροντίδα. Γελάει σπάνια. Αλλά είναι τόσο ευγενική και γλυκιά που μερικές φορές νομίζω πως αυτός είναι ο δικός της τρόπος να χαμογελάει. Δεν ξέρω αν πηγαίνει στο σχολείο. Μιλάει τα Ελληνικά με τρόπο υποδειγματικό για 9χρονο παιδί.

Πριν από λίγο καιρό, την ώρα μιας δυνατής καταιγίδας, βρεθήκαμε μαζί στο σούπερ μάρκετ. Την είδα να παρατηρεί τα ράφια με τις σοκολάτες.

"Καλημέρα. Τι κάνεις; Να σε κεράσω κάτι γιατί έχω τα γενέθλιά μου σήμερα;" της είπα ψέματα για να μην την κάνω να νιώσει ότι την λυπάμαι.

Το προσωπάκι της φωτίστηκε.

"Σε είδα στην τηλεόραση. Γράφεις βιβλία" με αιφνιδίασε.

"Ναι" της αποκρίθηκα σαστισμένη. "Άρα έχω κι άλλον έναν λόγο για να σε κεράσω μια σοκολάτα", επανέφερα την πρότασή μου.

Κατέβασε ντροπαλά τα ματάκια της, έπαιξε αμήχανα με την κοτσίδα της και σαν να μετρούσε τις λέξεις που θα μου πει, έμεινε για λίγο σιωπηλή.

"Μου αρέσουν τα βιβλία. Μπορείς να με κεράσεις ένα βιβλίο σου; Όταν μάθω γράμματα θα το διαβάσω" με κεραυνοβόλησε η πρόταση της. Ήταν η δική μου σειρά να κατεβάσω τα μάτια. Όχι από ντροπή αλλά για να μην δει ότι ήταν βουρκωμένα.

Πήγαμε μαζί μέχρι το βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μου. Αγόρασα ένα αντίτυπο του τελευταίου βιβλίου μου, της έγραψα "Στην ..., με την ευχή να μην σταματήσει ποτέ να διαβάζει, γιατί τα βιβλία είναι ο καλύτερος δρόμος προς την ευτυχία" και της το έδωσα. Μου το ανταπέδωσε με ένα βλέμμα-φιλί και τράβηξε τον δρόμο της.

Βλέποντάς την να απομακρύνεται, ήξερα πως επιστρέφει στην φτώχια, τα προβλήματα και την μοναξιά της, σε ένα σπίτι παγωμένο με μια μάνα άρρωστη, σε μια χώρα που συχνά θα την αντιμετωπίζει σαν "την ξένη από την Αφρική" κι ας γεννήθηκε εδώ. Όμως δεν ένιωθα πια θλίψη. Αυτό που είδα στα μάτια της, με έκανε να χαμογελώ. Η μικρούλα έχει και τη δύναμη και τη θέληση να τα καταφέρει. Με εκείνον τον μοναδικό τρόπο που έχουν οι άνθρωποι που γεννιούνται "μουντζωμένοι" από την ζωή. Της το εύχομαι... Με όλη μου την ψυχή...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com
Follow me on facebook  

12 Απρ. 2021

Τα βαρίδια, αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά του ψαρέματος. Αν δεν επιλέξεις το σωστό, τότε κινδυνεύεις να διώξεις τα ψάρια μακριά από το δόλωμα και να μείνεις με τα κοφίνια σου άδεια. 

Ομοίως με το ψάρεμα, τα βαρίδια αποτελούν και ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά της ζωής. Μόνο που σε αυτήν την περίπτωση, η λειτουργία τους είναι εντελώς διαφορετική. Αν ζωστείς με αυτά, αν δεν καταφέρεις να τα ξεφορτωθείς εγκαίρως, τότε στην καλύτερη περίπτωση θα καθηλωθείς για πάντα στη γη. Στην χειρότερη, θα παρασυρθείς μαζί τους στον πάτο.

Άνθρωποι-βαρίδια, σχέσεις-βαρίδια, ιδέες-βαρίδια, αναστολές-βαρίδια, αυταπάτες-βαρίδια, φόβοι-βαρίδια, άλλοθι-βαρίδια. Όποια κι αν είναι η μορφή τους, το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένα είναι πάντα το ίδιο. Τοξικό.

Βρίσκονται παντού στην καθημερινότητά μας. Στη δουλειά, στην παρέα, στο σχολείο, στην γειτονιά, στην οικογένεια, στην πολιτική σκηνή. Ενίοτε και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. 

Άλλοτε εισβάλλουν παρά την θέληση μας. Συχνά, είμαστε εμείς που τους ανοίγουμε τις πόρτες. Στρογγυλοκάθονται στον ζωτικό μας χώρο, καταργούν τους νόμους της άνωσης, μας απαγορεύουν να πετάξουμε ψηλά. Και όλα αυτά, χωρίς καμία προσπάθεια. Με την ύπαρξή τους και μόνο.

Αυτή, είναι ίσως και η μεγαλύτερη παγίδα. Απουσία δράσης ή σχεδίου εκ μέρους τους, τα κουβαλάμε για μεγάλα χρονικά διαστήματα, σαν αλυσίδες στα πόδια μας, γιατί δεν αντιλαμβανόμαστε ή δεν θέλουμε να αντιληφθούμε, πως είναι αυτά που ευθύνονται για την στασιμότητά μας. Είναι αυτά που μας τραβάνε με δύναμη προς τα κάτω, όταν ο δρόμος που επιθυμούμε είναι αυτός της ανόδου.

Και κάπως έτσι η ζωή κυλάει ερήμην μας. Τα αερόστατα των άλλων, κατακτούν τους ουρανούς. Μα το δικό μας, μένει κολλημένο στη γη. Καταδικασμένο να κουβαλάει ένα βάρος, που δεν του αξίζει...

Μαρία Παναγοπούλου

thisismarias.com

 

3 Απρ. 2021

Μία φίλη ψυχολόγος μου είπε κάποτε ότι ο θυμός είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη αντίδραση. Κάθε φορά που νιώθουμε ότι μας αδικούν, μας προσβάλουν, μας μειώνουν, μας πληγώνουν, αισθανόμαστε θυμωμένοι. Αυτό που διαφέρει στον καθέναν είναι ο τρόπος έκφρασης και διαχείρισης του θυμού μας. Κάποιους τους καταβάλλει και τους αλλοιώνει την προσωπικότητα, άλλους τους βοηθάει να "βγάλουν από μέσα τους ατμό" και να συνεχίσουν την ζωή τους αξιοποιώντας τον εποικοδομητικά, ενώ υπάρχουν κι εκείνοι που τον θάβουν στην ψυχή τους, αρνούνται την ύπαρξή του και κάνουν ακόμη μεγαλύτερη ζημιά στον οργανισμό τους.

Έτσι κι αλλιώς, ο θυμός έχει αρνητική επίδραση στην ψυχική και σωματική υγεία μας, αν και δεν τις αντιλαμβανόμαστε τη στιγμή που βιώνουμε το συναίσθημα. Η ισορροπία μεταξύ του νευρικού, του ορμονικού και του καρδιαγγειακού συστήματος διαταράσσονται, οι μυς τεντώνονται, οι παλμοί της καρδιάς και η πίεση του αίματος αυξάνονται και το ίδιο συμβαίνει με την παραγωγή χολής. Ολόκληρη η λειτουργία του εγκεφάλου μας μεταβάλλεται!

Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν ο θυμός δεν είναι πρόσκαιρος, δεν οφείλεται σε κάτι που διαρκεί σχετικά λίγο, αλλά είναι μια μόνιμη, διαρκής αίσθηση. Ο χρόνιος θυμός, λένε οι επιστήμονες, μειώνει την άμυνα του οργανισμού μας και μπορεί σε συνδυασμό με άλλες καταστάσεις να οδηγήσει σε σοβαρές ασθένειες. 

"Χρόνιος θυμός"... Δηλαδή; Όταν ξυπνάμε και κοιμόμαστε θυμωμένοι, είτε γνωρίζοντας την αιτία, είτε έχοντας συσσώρευση θυμού από πολλούς παράγοντες. Παράγοντες που αντικειμενικά δεν μπορούμε να απομακρύνουμε από την ζωή μας ή δεν βρίσκουμε την δύναμη να το κάνουμε... Παράγοντες προσωπικοί, άνθρωποι και καταστάσεις, αλλά και γενικότεροι, κομμάτια της ζωής μας που τα κουβαλάμε υποχρεωτικά μέσα μας σαν τατουάζ...

Το τούνελ της οικονομικής κρίσης που έχει μπει η Ελλάδα, η ανεργία, οι φόροι, η κοροϊδία από το πολιτικό σύστημα, η προδοσία και η διάψευση των προσδοκιών, οι ανατροπές σχεδίων και ονείρων, η κλοπή των συντάξεων, η καταπάτηση των εργασιακών δικαιωμάτων, η απώλεια φίλων στα δύσκολα είναι για παράδειγμα μερικά από εκείνα που μας θυμώνουν αλλά αδυνατούμε να τα αλλάξουμε. Φοβάμαι πως τις επόμενες δεκαετίες η ιατρική κοινότητα θα βρεθεί αντιμέτωπη με τις συνέπειες του συσσωρευμένου θυμού που βιώνουν οι Έλληνες και θα έχει την δυσάρεστη εμπειρία να διαπιστώσει εμπράκτως τις φθορές που προκαλεί στην υγεία μας. Μόνο που τότε, θα είναι αργά...

"Χαλάρωσε!" συμβουλεύουν οι επιστήμονες αλλά και οι δικοί μας άνθρωποι όταν μας βλέπουν θυμωμένους.

"Ναι, ευτυχώς που μου το είπες γιατί έσπαγα το κεφάλι μου να βρω τι πρέπει να κάνω και δεν το έβρισκα", σου έρχεται να τους απαντήσεις.

Είναι ωραίες οι παροτρύνσεις και οι θεωρητικές συμβουλές. Στην πράξη τι γίνεται; Πώς να αντιμετωπίσω τον θυμό όταν η πηγή του παραμένει ενεργή μέσα στη ζωή μου, καθορίζοντάς την; Πώς να "χαλαρώσω" όταν κατά βάθος το μόνο που θέλω είναι να πάρω φόρα και να γκρεμίσω όσα με θυμώνουν;

Το "μυστικό" -διάβασα πρόσφατα σε μία ψυχολογική μελέτη- είναι η αποκωδικοποίηση του θυμού.
Να μην τον φοβηθείς, να μην τον αφήσεις να σε κυριεύσει αλλά και να μην τον κρύψεις.
Να τον βάλεις απέναντί σου και να προσπαθήσεις να τον "κατανοήσεις".
Να εντοπίσεις τις δικές σου ευθύνες αν υπάρχουν.
Να δεις τις λάθος επιλογές που ίσως έκανες σε ανθρώπους και καταστάσεις.
Να αποδεχτείς την μη αναστρέψιμη ζημιά που ενδεχομένως έχει γίνει.
Να καταλάβεις ότι αδικία και αχαριστία θα υπάρχουν όσο υπάρχουν άνθρωποι.
Να κάνεις επιτέλους στη ζωή σου τις γενναίες αλλαγές που αποφεύγεις.
Και ύστερα... Να πας παρακάτω. Σοφότερος. Με σύμμαχο την γνώση που σου έδωσε ο θυμός...

Ωραία ακούγονται... Δεν είμαι σίγουρη αν γίνονται, αλλά μια προσπάθεια αξίζει τον κόπο... Ας μην τους κάνουμε τη χάρη να αρρωστήσουμε κιόλας. Θα είναι μεγαλειώδης η νίκη τους. Και θα μας κάνει ακόμη πιο θυμωμένους...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

Follow me on Facebook 


12 Μαρ. 2021

Έχουν στα μούτρα την έκφραση ανθρώπου που μόλις ακούμπησε στην άκρη της γλώσσας του ένα φρεσκοκομμένο λεμόνι. Από το πρωί που θα ξυπνήσουν, μέχρι το βράδυ που θα κοιμηθούν, κάθε μέρα, όλο το χρόνο.., η ξινίλα παραμένει εκεί, ανεξάρτητα από την έκβαση της ζωής τους. Δεν έχει να κάνει με τους άλλους, δεν εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες, είναι θέμα αμιγώς προσωπικό. Χαίρονται ξινισμένα, λυπούνται ξινισμένα, θυμώνουν ξινισμένα, χαμογελούν ξινισμένα...  Σαν να τους βούτηξαν σε ένα καζάνι με ξύδι όταν γεννήθηκαν κι έκτοτε τους έμεινε η χαρακτηριστική γκριμάτσα της αηδίας στο πρόσωπο. 

Τους αποκαλούμε "ξινούς". Ή "ξινιόλες". Τις γυναίκες, συχνά τις αποκαλούμε κι αλλιώς, αλλά ο χαρακτηρισμός αγγίζει τα επικίνδυνα όρια της βωμολοχίας και λέω να τον αποφύγω. Η αλήθεια είναι ότι γύρω μας κυκλοφορούν σαφώς περισσότερες "ξινές", από "ξινούς". Κι ένα πράγμα που μου έχει κάνει εξαιρετική εντύπωση είναι ότι σπανίως θα δεις "ξινή" χωρίς ταίρι. Λες και για κάποιους εκπροσώπους τους ανδρικού φύλου, η ξινίλα λειτουργεί αφροδισιακά, πάνε και επιλέγουν γυναίκες με γεύση...λεμονιού, αφήνοντας μελένια πλάσματα ολομόναχα.

Σου την παρουσιάζουν στην παρέα με καμάρι κι εσύ απορείς πώς γίνεται να μην βλέπουν ότι η καλή τους κοιτάζει όλους τους φίλους τους με εκείνο το ύφος που προδίδει αναγούλα! Της χαμογελάς πλατιά και της απλώνεις το χέρι για να την υποδεχτείς (όχι για εκείνη, για τον φίλο σου το κάνεις) και η ξινή προτάσσει τα δάχτυλά της, χαλαρά, σαν χέρι νεκρού, λες και σου κάνει μεγάλη χάρη που σου επιτρέπει να την χαιρετήσεις, σου σκάει εναν μορφασμό που μάλλον τον αποκαλεί χαμόγελο κι ύστερα κάθετα σιωπηλή. Απόμακρη. Με την ταμπέλα "μην ενοχλείτε" στο μέτωπο. Με βλέμμα "εγώ είμαι θεότητα αγάπη μου, πλήττω θανάσιμα με τους θνητούς".

Την ενοχλούν τα πάντα. Αλλά δεν το λέει με λόγια. Δεν ξεσπάει όπως κάνουμε εμείς "οι σκύλοι που γαυγίζουν". Υπομένει καρτερικά, σφίγγει τα δόντια, κεραυνοβολεί το ταίρι της με ματιές που στάζουν λεμόνι και του τα μαζεύει για αργότερα...Σε καμία ξινή δεν αρέσουν οι παρέες του συντρόφου της. Είναι νομοτελειακό αυτό. Απολαμβάνει όμως το μετά. Την στιγμή που θα μπει στο αυτοκίνητο, θα καθίσει στην θέση του συνοδηγού, θα βάλει τη ζώνη της και...πού σε πονεί πού σε σφάζει! Τον ψέλνει σε όλη την διαδρομή, κουνώντας απαξιωτικά το κεφάλι αριστερά δεξιά, προφέροντας με σιχασιά τα ονόματα των φίλων του που μόλις γνώρισε. Καθιστώντας σαφές, ότι δεν έχει την πα-ρα-μι-κρή διάθεση να τους ξανασυναντήσει.

Οι ίδιες οι "ξινές"  αυτοπροσδιορίζονται ως "μπλαζέ". Εξωραϊζοντας έτσι την πραγματικότητα, που είναι μία και μοναδική: είναι μίζερες, αγέλαστες, ανικανοποίητες. Σου απαντούν με ύφος που στάζει σνομπισμό, ότι δεν μπορούν να κυκλοφορούν ως χαζοχαρούμενες, να κάνουν γλύκες και ναζάκια, να είναι αρεστές σε όλους, ότι "αυτή είμαι και σε όποιον αρέσω". Παρουσιάζοντας έτσι ως "άποψη" και "στάση ζωής" την ξινίλα τους. Μην μπεις στον κόπο να τους απαντήσεις ότι ανάμεσα στην μαντάμ-Σουσού και την "νιάου βρε γατούλα" υπάρχουν και οι κανονικές γυναίκες. Εκείνες που χαίρονται, γελάνε, ξεκαρδίζονται, φωνάζουν, απολαμβάνουν, ικανοποιούνται, διεκδικούν, αγωνίζονται, κρίνουν, ΖΟΥΝ... Δεν θα καταλάβουν. Η ψυχική ναυτία που τις κάνει να στραβώνουν τα μούτρα τους, είναι μη αντιμετωπίσιμη και μη αναστρέψιμη.

Όσο για εσένα, τον άνδρα που από επιλογή ανέχεσαι το ξινισμένο σταριλίκι τους, η προσωπική μου εκτίμηση είναι πως η αυτοεκτίμησή σου, φίλε μου, είναι στα τάρταρα και νομίζεις, ο καημενούλης, ότι με την ντίβα από τα Lidl στο πλευρό σου, "ψηλώνεις" μερικά εκατοστά. Δεν περιγράφω άλλο. Αρθρογράφος είμαι. Όχι ψυχαναλυτής... 

Υ.Γ. Η δημοσίευση της άποψής μου περί ξινών γυναικών συνοδεύτηκε από κάποια αρνητικά σχόλια, προερχόμενα απο γυναίκες. "Μπορεί να είναι ξινές γιατί αγωνίζονται να τα καταφέρουν σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία" μου έγραψαν. Διαφωνώ! Ριζικά! Αλλο "δυναμική", άλλο "ξινή". Η πρώτη στις παρέες σε κοιτάζει στα μάτια, ακόμη κι αν δεν είσαι της αρεσκείας της. Η δεύτερη, κοιτάζει πάντα τριγύρω, μονίμως έτοιμη να κάνει εμετό. Όλο το 24ωρο. Είναι άδικο για την "δυναμική" να την ταυτίζουμε με την "ξινή". Και εξοργιστικά βολικό για την δεύτερη...

Μαρία Παναγοπούλου

thisismarias.com

panagopoulou@thisismarias.com

3 Μαρ. 2021

Αν δημιουργούσα μία λίστα με τις εκφράσεις που ξεστομίζονται με ευκολία στα όρια της κατάχρησης, τότε η "συγγνώμη" θα καταλάμβανε χωρίς αμφιβολία μία από τις κορυφαίες θέσεις.  

Θαυμάζω τους ανθρώπους που έχουν το σθένος να δηλώνουν την μεταμέλειά τους και να ζητούν ειλικρινή συγχώρεση, όμως υπάρχει και μία άλλη κατηγορία, πολυπληθέστατη δυστυχώς, που κουράστηκα να ανέχομαι: αυτούς που επαναλαμβάνουν διαρκώς το ίδιο λάθος! Και στο τέλος σου πετάνε μια συγγνώμη στα μούτρα και συνεχίζουν ακάθεκτοι να κάνουν αυτό που τους ευχαριστεί. Τους βολεύει. Τους συμφέρει. 

"Μα αφού σου ζήτησα συγγνώμη;" αγανακτούν αν διανοηθείς να θυμώσεις μαζί τους. Δεν ξέρω στα πόσα όμοια λάθη θα έπρεπε να "καίγεται" κάποιος. Δεν μπορώ να δώσω έναν αριθμό που να αναλογεί στα εύλογα επαναλαμβανόμενα σφάλματα στη λογική ότι "άνθρωποι είμαστε, λάθη κάνουμε". Σύμφωνοι! Μερικοί μπορεί να μην "τα πιάνουμε" αμέσως και να τα ξανακάνουμε. Ολόιδια! Να βιώνουμε τις συνέπειές τους, τις ζημιές, τις απώλειες αλλά να μην τις εκτιμάμε με την πρώτη. Να χρειαζόμαστε μια επανάληψη για να τις εμπεδώσουμε. Θέλετε να φανώ γενναιόδωρη και να δεχτώ ότι κάποιοι χρειαζόμαστε και δεύτερη και τρίτη και τέταρτη επανάληψη του λάθους; Να το δεχτώ, γιατί το αφεντικό τρελάθηκε και κάνει υπερπροσφορές σήμερα.

Νισάφι όμως! Υπάρχει ένα όριο. Ένα ταβάνι στην διάπραξη σφαλμάτων με καρμπόν. Στα λάθη copy paste που οι δράστες τους ενώ γνωρίζουν τα επακόλουθα, τα διαπράτουν ανερυθρίαστα. Απολύτως συνειδητά! Καταχρώμενοι την συγχώρεση που έχουν λάβει στο παρελθόν γι αυτά.

Γιατί αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, αυτός είναι ο λόγος που τα ξανακάνουν: νιώθουν βέβαιοι πως θα τους τα συγχωρέσουμε! Πάλι... Και με αυτήν τη σιγουριά, αντί να εκτιμήσουν την καλή πρόθεση, την μεγαλοψυχία ή την ανοχή που μας οδήγησε στην αρχική αποδοχή μιας "συγγνώμης", επιλέγουν να τις εκμεταλλευτούν. Κάνοντας ξανά και ξανά, ό,τι τους αρέσει... Εξαντλώντας τα όρια και τα περιθώρια... Εξωθώντας όλους τους υπόλοιπους να τους στείλουμε στον αγύριστο... Ή όπου αλλού προαιρείται ο καθένας μας... Γιατί το μόνο βέβαιο είναι πως κάποια στιγμή, κάπου θα τους στείλουμε... 

Δεν ξέρω για εσάς, αλλά εγώ τις βαρέθηκα τις "συγγνώμες" για τα ίδια λάθη. Και αποφάσισα κάθε φορά που γίνομαι αποδέκτης τους να θυμάμαι την παροιμία "αν δεν κλωτσήσει ο γάιδαρος δεν τον ξεφορτώνουν". Και να κλωτσάω... Μήπως κι έτσι καταλαβαίνουν όλοι ότι μέχρις εδώ ήταν το "φόρτωμα". Δεν σηκώνει άλλο ο "γάιδαρος"...

Σκέφτομαι μόνο πως αν το δοκιμάζαμε όλοι μαζί αυτό, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, ίσως κάτι να άλλαζε. Αν δίναμε προς πάσα κατεύθυνση το μήνυμα ότι ο "γάιδαρος" δεν σηκώνει άλλο βάρος, ίσως να άρχιζε να κουνιέται συθέμελα το σαθρό οικοδόμημα και τελικά να έπεφτε. Για να χτιστεί κάτι νέο στη θέση του. Υγιές... Σε γερές βάσεις... Ίσως και όχι...

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

Follow me on Facebook