Βιβλιο-προτάσεις

3 Δεκ. 2020

Όσο κι αν προσπάθησα να αποφύγω τη χρήση ενός στίχου λαϊκού άσματος, σε ενα κείμενο που φορά ένα λογοτεχνικό έργο, τελικά δεν τα κατάφερα. "Από πού θες ν' αρχίσω;". Αυτή είναι η μόνη φράση με την οποία μπορώ να ξεκινήσω την άποψή μου για το "Παλέρμο- Έπεσε η νύχτα" του Σταυριανού Κιναλόπουλου.

Τον συγγραφέα τον γνώρισα τυχαία στο περσινό Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο (τότε που γίνονταν ακόμη πολιτιστικές εκδηλώσεις...) και κατάλαβα από το πρώτο λεπτό πως πρόκειται για έναν καλλιτέχνη με την αυθεντική έννοια του όρου.

Αν και αγόρασα το βιβλίο του την ημέρα της κεντρικής παρουσίασης στο φουαγιέ του Θεάτρου Παλλάς, καθυστέρησα να το διαβάσω για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: εγώ όταν λέω "αστυνομικό μυστήριο" εννοώ Αγκάθα Κρίστι. Το γεγονός πως το οπισθόφυλλο του "Παλέρμο-Έπεσε η νύχτα" μού θύμιζε τόσο έντονα έργο της με έκανε επιφυλακτική, γι αυτό και ανέβαλα συνεχώς την ανάγνωσή του για αργότερα.

Κακώς! Κάκιστα! Πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για δεκάδες λόγους. Και εδώ κολλάει το "από πού θες να αρχίσω;".

Πρώτον (και ελαφρώς εκνευριστικό), είναι ΑΔΥΝΑΤΟ να σκεφτείς τον δολοφόνο. Όχι να τον ανακαλύψεις, αλλά έστω να τον υποψιαστείς για μία και μόνη φορά!

Δεύτερον, διαθέτει τους πιο ελκυστικούς διαλόγους που έχω διαβάσει εδώ και καιρό σε αστυνομικό μυθιστόρημα.

Τρίτον, η πρωτοτυπία της πλοκής δικεδικεί επαξίως βραβείο.

Τέταρτον, οι χαρακτήρες είναι τόσο αριστοτεχνικά δομημένοι που τους ζήλεψα. Το εύρημα να φέρουν όλοι ονόματα των θεών του Ολύμπου και ανάλογα χαρακτηριστικά του θεού που τους αναλογεί, είναι ευφυέστατο και μακάρι να μπορούσα να σας εξηγήσω το γιατί χωρίς να κάνω σπόιλερ.

Πέμπτον, η ατμόσφαιρα που δημιουργεί ο συγγραφέας σε κάνει να νιώθεις πως βρίσκεσαι κι εσύ σε ένα καταφύγιο κάπου στον Όλυμπο, παραμονές Χριστουγέννων του 1972 κι ετοιμάζεσαι να παίξεις το (λατρεμένο) παιχνίδι Παλέρμο, μαζί με την οικογένεια του μαφιόζου Διόνυσου Κολλίνι. Τα φώτα σβήνουν και όταν ανάβουν ξανά, ο Κολλίνι είναι νεκρός.

Έκτον, η ντετέκτιβ Άρτεμις Ζαφείρη, που αναλαμβάνει να εξιχνιάσει τον μυστηριώδη θάνατο, αποτελεί από μόνη της έναν λόγο να διαβάσεις το βιβλίο.

Ως λάτρης της Αγκάθα Κρίστι, δεν αισθάνθηκα πως ο Κιναλόπουλος έχει γράψει ένα έργο που παραπέμπει στο δικό της στυλ. Είναι σαφώς, σαφέστατα, επηρεασμένος από αυτήν, όμως το "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε" έχει ένα πολύ προσωπικό ύφος που ή το λατρεύεις ή το απορρίπτεις και φέρει μία και μόνο υπογραφή: Σταυριανός Κιναλόπουλος.

Αν αγαπάτε τη "θεατρική" και "κινηματογραφική" γραφή.
Αν σας αρέσει να διαβάζετε λογοτεχνικά έργα που δεν ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο είδος αλλά δημιουργούν δικό τους είδος.
Αν δεν έχετε "κουτάκια" στο μυαλό σας για το πότε "επιτρέπεται" να είναι ΚΑΙ ποιητική η γραφή ενός δημιουργού.
Αν σας γοητεύει η Αρχαία Ελλάδα, η Μυθολογία και οι γρίφοι (ταυτόχρονα).
Αν αντέχετε την ήττα, να μην υποψιαστείτε ποτέ, ούτε για μια στιγμή, τον δολοφόνο...

...τότε θα λατρέψετε το "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε".

Αναμένω τη συνέχεια κύριε Κιναλόπουλε και, γιατί όχι;, τη μεταφορά του στο θέατρο ή στον κινηματογράφο, γιατι εκεί ένιωσα πως ανήκει.

Το βιβλίο "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε" του Σταυριανού Κιναλόπουλου, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πηγή.

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

25 Νοε. 2020

"Το κουτί" του Γιώργου Γιώτσα το διάβασα στις αρχές Νοεμβρίου. Πριν από εμένα το είχε διαβάσει ένας έφηβος που το σωματικό του βάρος τον καθιστά στόχο bullying και μια μητέρα που αντιμετωπίζει παλικαρίσια την ασθένεια της κορούλας της. Τρεις αναγνώστες διαφορετικών ηλικιών, εμπειριών και απαιτήσεων, που τολμήσαμε να ανοίξουμε "Tο κουτί" και να αφεθούμε στη δινη όσων απελευθερώθηκαν από μέσα του.

Κουβεντιάζοντας πρόσφατα για τα συναισθήματά που μας προκάλεσε, διαφωνήσαμε σε πολλά σημεία, συμφωνήσαμε σε άλλα τόσα, μα στο τέλος καταλήξαμε σε ένα κοινό συμπέρασμα: υπάρχει ελπίδα! Μετά από την πιο λυσσαλέα καταιγίδα, πίσω από το απόλυτο αδιέξοδο, εκεί όπου βασιλεύει το σκοτάδι, μέσα σε κάθε "κουτί", υπάρχει ελπίδα!

Ένα σκληρό κοινωνικό μυθιστόρημα, με ένα λόγο κυνικό και ακραίο όπως αρμόζει στη ζοφερή πλευρά της ζωής, όχι αυτήν που συναντάμε στις σελίδες των βιβλίων αλλά στην πόλη μας, στη γειτονιά μας, στο διπλανό μας διαμέρισμα, ακόμη και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Αυτή είναι και η μεγάλη επιτυχία του Γιώτσα! Οι ιστορίες που πραματεύεται στο "Κουτί" δεν είναι γραμμένες με στόχο να προκαλέσουν συναισθηματικές εκρήξεις στους αναγνώστες, δεν έχουν ως αυτοσκοπό να δώσουν γροθιά στο στομάχι, δεν "εκβιάζουν" το κοινωνικό μήνυμα. ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ!

Ο ρατσισμός, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η σεξουαλική κακοποίηση. Ο στιγματισμός ανθρώπων και ο βιασμός ψυχών. Τα εσωτερικά αδιέξοδα, η απώλεια και η απελπισία. Η βορειοηπειρώτισσα έφηβη που παλεύει με τους δαίμονες αλλά και με τους δαίμονές της, ο μικρούλης άγγελος που αρρωσταίνει, ο καθηγητής-τέρας, οι γονείς που δεν αξίζουν να γίνονται γονείς...Ενας καταιγισμός καταστάσεων και συμπεριφορών που δεν εξυπηρετούν τη μυθιστορηματική ροή, δεν χρησιμοποιούνται από τον συγγραφέα για να να δημιουργήσουν συναισθήματα, αλλά δίνονται στις πραγματικές τους διαστάσεις. Με μια αλήθεια που τυφλώνει, ξεβολεύει συνειδήσεις, προβληματίζει και καθηλώνει! 

Γιώργο Γιώτσα, τα σέβη μου!

"Το κουτί" του Γιώργου Γιώτσα κυκλοφορεί από τις Bell

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

6 Νοε. 2020

Το νέο βιβλίο "Εραστές του φωτός" της Κλαίρης Θεοδώρου, με συντρόφευσε σε μέρες δύσκολες, με την απειλή της δεύτερης καραντίνας να ίπταται πάνω απο τη χώρα και τελικά να πέφτει στα κεφάλια μας, ενώ εγώ βρισκόμουν στις τελευταίες σελίδες της ανάγνωσης του.

Δεν ξέρω πόσα βιβλία θα άντεχαν σε τέτοια δοκιμασία, όμως οι "Εραστές του φωτός" έκαναν το θαύμα τους. Με τράβηξαν μακρυά από τα γήινα προβλήματα, με μετέφεραν σε χώρους και σε χρόνους, μου επιβεβαίωσαν πόσο ευεργετικό μπορεί να είναι για την ψυχή μας ένα αναγνωστικό ταξίδι.

Οι ιστορίες δύο γυναικών, της Άλμας και της Ελληνόπης, που θα μπορούσαν να είναι ηρωίδες δύο διαφορετικών λογοτεχνικών έργων. Εκ διαμέτρου αντίθετες οι προσωπικότητες και οι ζωές τους. Μια ηλικιωμένη πολίτης του κόσμου η πρώτη, μια επαρχιωτοπούλα με βαθιές χαρακιές από τις τρικλοποδιές της μοίρας και τις λάθος επιλογές η δεύτερη, οι δρόμοι τους διασταυρώνονται χάρη στο ταλέντο της Κλαίρης Θεοδώρου και δημιουργούν ένα δυνατό μυθιστόρημα που συγκινεί, εντυπωσιάζει και καθηλώνει. 

Η 'Αλμα, είναι εμπνευσμένη από την διάσημη Ελληνίδα φωτογράφο Νέλλυ. Μια γυναίκα πρωτοπόρος, που ταξίδεψε στα πέρατα της γης, τόλμησε, αμφισβητήθηκε, άφησε το στίγμα της και πέρασε στην Ιστορία. Εξαιρετικά παράτολμο το εγχείρημα να αποδοθεί συγγραφικά η πορεία της, οι συνεχείς εναλλαγές των τόπων και των γεγονότων θα μπορούσαν να υπερκαλύψουν το συναίσθημα, όμως η συγγραφέας πετυχαίνει την τέλεια ισορροπία και παραμένει καμαρωτή πάνω στο τεντωμένο σκοινί. 

Χωρίς την τόλμη, τη λάμψη και τις εμπειρίες της 'Αλμας, η Ελληνόπη είναι ένας χαρακτήρας που μοιάζει σαν να έχει ξεπηδήσει από Ελληνική ταινία. Γεννημμένη στην Ελληνική επαρχία, ο ερχομός στην πολλά υποσχόμενη πρωτεύουσα είναι μονόδρομος για εκείνη. Ο αδιέξοδος έρωτας, ο συμβιβασμός, ο γάμος και το σπιτικό που μετατρέπεται σε κλουβί, φτάνουν σε εμάς μέσα από τις δικές της αφηγήσεις και γεννούν έντονα συναισθήματα. Προσωπικά, αναγνώρισα σε αυτήν μια καλή μου φίλη και ίσως αυτό με έκανε να την αγαπήσω ακόμη περισσότερο.

Στα μεγάλα συν του βιβλίου είναι το γεγονός πως από τις σελίδες του περνούν πολλά και σημαντικά ιστορικά γεγονότα και στιγμές που άλλαξαν τον κόσμο μας, και ο αναγνώστης αισθάνεται άμεσος παρατηρητής τους καθώς η Θεοδώρου (και σε αυτό το έργο της) καταφέρνει να τα ενσωματώσει στην ιστορία με τρόπο αξιοζήλευτο. Το σημείο, ωστόσο, που θα ήθελα να σταθώ ιδιαίτερα, είναι τα μηνύματα που κρύβουν μέσα τους οι "Εραστές του φωτός". Μηνύματα που στις δύσκολες μέρες που ζούμε μπορούν να δώσουν παρηγοριά, δύναμη και κουράγιο.

Θα μοιραστώ μαζί σας ένα μόνο απο αυτά που αποκόμισα εγώ και θα σας παροτρύνω να αναζητήσετε τα δικά σας. Η αγάπη της Κλαίρης Θεοδώρου για τη φωτογραφία, οι σπουδές και η ενασχόλησή της με το αντικείμενο, κάνουν το φως "εργαλείο" στα χέρια της και σε συνδυασμό με τη μοναδική πένα της χαρίζουν στο σκοτάδι μια άλλη διάσταση. Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση ένιωσα σχεδόν ευγνωμοσύνη για τις σκοτεινιές της ζωής μου, αφού χάρη σε αυτές εκτίμησα την αξία του φωτός που ακολούθησε. 

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που στον τίτλο του άρθρου μου ευχαριστώ την Κλαίρη Θεοδώρου! Γιατί έγραψε ένα βιβλίο-βάλσαμο στη σκοτεινιά που ζούμε! 

Το βιβλίο "Εραστές του φωτός" της Κλαίρης Θεοδώρου κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός και είναι διαθέσιμο σε όλα τα βιβλιοπωλεία της χώρας που παρά την καραντίνα συνεχίζουν να εξυπηρετούν ηλεκτρονικά ή τηλεφωνικά τους εραστές της ανάγνωσης.

Μαρία Παναγοπούλου

9 Σεπ. 2020

"Η τσιχλόφουσκα" δεν είναι ψυχολογικό θρίλερ. Τουλάχιστον όχι για εμένα και το επισημαίνω από την αρχή γιατί εκτιμώ πως το βιβλίο της Ειρήνης Βαρδάκη "αδικείται" από αυτόν τον χαρακτηρισμό, ο οποίος καλλιεργεί στον αναγνώστη-λάτρη του ψυχολογικού θρίλερ λανθασμένες προσδοκίες.

"Η τσιχλόφουσκα" είναι ένα βαθύτατα κοινωνικό μυθιστόρημα με διαστάσεις θρίλερ, που το χαρακτηρίζει κυρίως η πανίσχυρη γραφή της συγγραφέα.

Μια μαγνητική τομογραφία της εικονικής κοινωνίας μας, μια ανατομία της διαδικτυακής πραγματικότητας, που αναδεικνύει θέματα σκληρά, με τρόπο ρεαλιστικό.

Η Βαρδάκη προσεγγίζει τη σωματική και ψυχική κακοποίηση, το bullying, την ενδοοικογενειακή βία, τη ροζ φούσκα των μέσων κοινωνικών δικτύωσης και τις καταστροφικές της συνέπειες, με έναν τρόπο που σε σοκάρει, σε καθηλώνει, σε προβληματίζει.

Γοητεύτηκα από την ικανότητά της να αγγίζει τις πιο λεπτές χορδές της ψυχής με τον λόγο της, εντυπωσιάστηκα από το τέλος που επέλεξε να δώσει στο βιβλίο της και λάτρεψα την ιστορία με τον σκύλο (δώστε της την προσοχή που της αρμόζει...).

Το γεγονός ότι δεν αναγνώρισα κάπου τον εαυτό μου ή τον γιο μου με βοήθησε να απολαύσω το ταλέντο της συγραφέα χωρίς να παρασυρθώ από συναισθηματικές υπερβολές, ωστόσο οφείλω να προειδοποιήσω τους αναγνώστες που έχουν παιδιά και ειδικά κόρες, καθώς και όσους βιώνουν τον κοινωνικό ρατσισμό, ότι τους περιμένουν πολύ έντονες στιγμές κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης.

"Η τσιχλοφουσκα" κυκλοφόρησε αμέσως μετα την καραντίνα, σε μια εποχή που όλοι ήμασταν ιδιαίτερα ζορισμένοι και περιμέναμε το καλοκαίρι για να ανασάνουμε. Ίσως για κάποιους να μην ήταν ο σωστός χρόνος για να διαβάσουν ένα τόσο αγχωτικό και σκληρό βιβλίο, όμως μπορώ να πω με σιγουριά πως το φθινόπωρο και ο χειμώνας που έρχονται ΕΙΝΑΙ η σωστή στιγμή.

Ένα έργο που αξίζει να έχετε στη βιβλιοθήκη σας, όχι μόνο για τη δύναμή του, αλλά και για έναν ακόμη λόγο: H Ειρήνη Βαρδάκη είναι μια συγγραφέας που θα έχει μακρά και λαμπρή πορεία στον χώρο συνεπώς κάθε βιβλίο της θα έχει συλλεκτική αξία στο (εγγύς) μέλλον. Αυτή είναι η προσωπική μου εκτίμηση...

"Η τσιχλόφουσκα" της Ειρήνης Βαρδάκη κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Bell

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

2 Σεπ. 2020

Η άποψή μου για το "Τιρκουάζ" της Ρένας Ρώσση-Ζαϊρη κανονικά θα έπρεπε να αρχίσει και να τελειώσει με την παρότρυνση "Μην το χάσετε, γιατί θα χάσετε".

Ένα βιβλίο- χείμαρρος εικόνων και συναισθημάτων, με επίκεντρο την έλλειψη της αγάπης στην παιδική ηλικία και όσα αυτή χαράζει στις ανθρώπινες ψυχές. Πίσω από κάθε λέξη, αισθανόμουν πως "έβλεπα" την ίδια τη συγγραφέα, να καταθέτει το απόσταγμα της τρυφερότητάς της για τα παιδιά αλλά και κάποια προσωπικά της βιώματα από εκείνα που μας ακολουθούν για πάντα και καθορίζουν τις ζωές μας.

Η κακομαθημένη και άσχημη, εντός και εκτός, Ερατώ. Η Μάιρα με την μελένια ψυχή και τη μορφή αγγέλου. Η γήινη και δοτική Κλέλια. Ο μισητός Στέφανος που ουσιαστικά μεγάλωσε μόνος, δεν πήρε αγάπη και δεν έμαθε να την προσφέρει. Αυτοί είναι οι τέσσερις πρωταγωνιστές που αφηγούνται προσωπικά τις ιστορίες τους δημιουργώντας συναισθήματα έντονα και βαθιά, αρνητικά και θετικά.

Συγκίνηση, συμπόνοια, θυμός, μίσος, λύτρωση μπορεί να συνυπάρχουν σε μια σελίδα, ενώ ο καταιγιστικός ο ρυθμός των γεγονότων σε πολλά σημεία δημιουργεί στον αναγνώστη την ψευδαίσθηση του λαχανιάσματος. 

Ιδιαίτεροι και οι δευτερεύοντες ήρωες, με την Εύα να μου κεντρίζει την προσοχή και να με κάνει να τη φαντάζομαι ηρωίδα ενός ολόκληρου βιβλίου.

Το "Τιρκουάζ" είναι ένα κλασικό μυθιστόρημα της Ρένας Ρώσση-Ζαϊρη. Η γνώριμη ποιητική, λυρική, τρυφερή γραφή της συγγραφέα το χαρακτηρίζει από την πρώτη μέχρι και την τελευταία του λέξη, ενώ η ατμόσφαιρα ταινίας του παλιού καλού Ελληνικού κινηματογράφου σε ακολουθεί και μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης. 

Το "Τιρκουάζ" της Ρένας Ρώσση-Ζαϊρη κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com