Βιβλιο-προτάσεις

13 Ιουλ. 2021

Κάθε φορά που ξεκινώ να διαβάσω το νέο βιβλίο της Λένας Μαντά, κλείνω σε ένα κουτάκι του μυαλού μου όλα τα προηγούμενά της, με τη ρητή εντολή να μείνουν εκεί μέχρι να ολοκληρώσω την ανάγνωση. Θεωρώ άδικο για το "νεογέννητο" παιδί της να το συγκρίνω με τα (πολλά και άκρως επιτυχημένα) αδελφάκια του, γι αυτό και προσπαθώ να το προσεγγίσω σαν να είναι η παρθενική επαφή μου με τη συγγραφέα. Αυτό έκανα και στην περίπτωση του έργου της "Το πράσινο φόρεμα". Και για άλλη μία φορά, το αποτέλεσμα με δικαίωσε απόλυτα!

Αντιγράφω από τη μικρή περιγραφή που υπάρχει στο βιβλίο:

"Η γιαγιά Μάγδα οργανώνει το τέλειο σκηνικό, προκειμένου να αποτρέψει τον γάμο της εγγονής της μ’ έναν άντρα που η ίδια δεν εγκρίνει. Ξεδιπλώνει όλη την ιστορία αγάπης που κρύβεται πίσω από το πράσινο φόρεμα, με μοναδικό σκοπό να διώξει τον Λίνο από τη ζωή της Κοραλίας. Η προσπάθειά της αυτή θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου. Παλιές ιστορίες, σκοτεινές και απειλητικές, αναδύονται καθώς το χθες σμίγει εκρηκτικά με το σήμερα. Ο μυστηριώδης Άρης Αλαβάνος και ο γοητευτικός πιλότος Κωνσταντίνος Θαλάσσης έρχονται στο προσκήνιο με
δραματικό τρόπο, με μόνο τους κοινό στόχο να σώσουν τη ζωή της Κοραλίας…
Για ποιον από τους τρεις θα φορέσει εκείνη το πράσινο φόρεμα;".

Η ιστορία διαδραματίζεται στο σήμερα (λίγο πριν από την πανδημία βεβαίως!) αλλά και στη δεκαετία του ΄60. Οι συνήθειες, οι νοοτροπίες, η Ελληνική οικογένεια, τα κατάλοιπα του τραυματικού παρελθόντος της χώρας μας, όλα ενσωματώνονται στο βιβλίο με τρόπο φυσικό και ανεπιτήδευτο. Η έρευνα που αναμφισβήτητα έχει πραγματοποιήσει η Μαντά, δεν "κάνει φασαρία", αντίθετα σε παίρνει από το χέρι και σε μεταφέρει γλυκά σε μια Αθήνα ριζικά διαφορετική. 

Αυτό είναι και ένα από τα δυνατά στοιχεία που ξεχώρισα στο μυθιστόρημα: κάθε τι που έχει χρησιμοποιηθεί στις σελίδες του, υπηρετεί έναν συγκεκριμένο σκοπό και δε βρίσκεται εκεί για να εντυπωσιάσει. Στο συγκεκριμένο έργο της η Μαντά καταφέρνει να περάσει πολλά και ενδιαφέροντα μηνύματα, με τρόπο που κάποιες στιγμές δείχνει τυχαίος, αλλά κρύβει πίσω του λεπτοδουλειά που θυμίζει κέντημα.  

Ακόμη και το θέμα της βίας, με το οποίο καταπιάνεται, αναδύεται αβίαστα από την ίδια την ιστορία και παρουσιάζεται με λεπτότητα και ταυτόχρονα με τρόπο απόλυτο ως προς την αποδοκιμασία του. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλα κοινωνικά ζητήματα, του χθες ή του σήμερα, όπως για παράδειγμα το πώς αντιμετωπίζουν οι Έλληνες γονείς την είδηση πως το παιδί τους συνδέεται με αλλόθρησκο και δη μουσουλμάνο -αλλά δεν θα επεκταθώ για να μην κάνω spoiler.

Πρωταγωνιστές του βιβλίου, είναι τα συναισθήματα. Οι ρυθμοί με τους οποίους εναλλάσονται είναι τόσο γρήγοροι, που κάποια στιγμή έπιασα τον εαυτό μου να αναρωτιέται εάν υπάρχει κάποιο που να μην ένιωσα. Τρυφερότητα και συμπάθεια, εκνευρισμός και οργή, αγωνία και ανησυχία, χαρά και στενοχώρια, προβληματισμός και δικαίωση, δεν με άφησαν να αφήσω "Το πράσινο φόρεμα" από τα χέρια μου πριν φτάσω στην τελευταία του σελίδα.

Εξαιρετικά καλοδουλεμένοι οι χαρακτήρες, αν έπρεπε να επιλέξω μόνο δύο αυτοί θα ήταν η γιαγιά Μάγδα (μεγάλη μορφή!) και ο Λίνος (αν αισθανθείτε την επιθυμία να στήσετε ένα ομοίωμα του απέναντί σας και να του πετάτε βελάκια, να ξέρετε πως το ίδιο έπαθα κι εγώ!).

Πλησιάζοντας προς το τέλος, και ενώ περίμενα να δω ποια θα είναι η επιλογή της Κοραλίας, φρόντισα να κάνω τη δική μου, επιλέγοντας εγώ για λογαριασμό της τον άντρα για τον οποίο θα φορούσε το πράσινο φόρεμα. Το εάν η επιλογή μου συνέπεσε ή όχι με εκείνη της συγγραφέα, δεν θα σας το αποκαλύψω. Σας προειδοποιώ όμως πως όταν με το καλό ξεκινήσουν οι παρουσιάσεις (οι κανονικές, αυτές που θα κοιταζόμαστε στα μάτια) σκοπεύω να καθίσω απέναντι στη Λένα Μαντά, να σηκώσω το χέρι μου και να της θέσω ένα ερώτημα που με βασανίζει από την πρώτη σελίδα του βιβλίου της (μέχρι και σήμερα, πολλές μέρες μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσής του):

«Το πράσινο φόρεμα, μικρό μου, είναι το ρούχο της ευτυχισμένης μας ψυχής… είναι η τρέλα που έρχεται μόνο μία φορά στη ζωή μας… είναι το επίσημο ένδυμα του ασυγκράτητου, παθιασμένου, ανείπωτου έρωτα, που ωστόσο εντός σου αφουγκράζεσαι πως σηματοδοτεί κάτι πολύ παραπάνω: το ίδιο το πεπρωμένο!… Και το φοράς μόνο μία φορά!», λέει η γιαγιά Μάγδα στην εγγονή της. 

Και το δικό μου ερώτημα κυρία Μαντά, αγαπημένη Λένα, είναι: αποκλείεται να το φορέσεις  και δεύτερη;

"Το πράσινο φόρεμα" της Λένας Μαντά κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com  

29 Απρ. 2021
Το νέο βιβλίο της Θάλειας Ψαρρά με τίτλο ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΜΟΥ (Εκδόσεις Ψυχογιός) είναι κάτι παραπάνω από μυθιστόρημα. Μπορεί να γίνει κραυγή, μια προτροπή σε απόφαση, μια δυνατή σπρωξιά για να ξυπνήσεις.
 
Η ιστορία του δυνάστη Λάμπρου και της άβουλης Δανάης, στα χέρια ενός άλλου συγγραφέα ίσως να κατέληγε σε άλλο ένα βιβλίο με θέμα την ενδοοικογενειακή βία. Χάρη στην πένα και την ψυχή της Ψαρρά όμως, μετατρέπεται σε ποτάμι που η ροή του σε παρασύρει χωρίς σταματημό.
 
Ένιωσα σε πολλά σημεία την ανάγκη να αρπαχτώ από έναν βράχο, να πάρω μια ανάσα και να "ακούσω" τους ήρωες. Πρωταγωνιστές και "δεύτερους" ρόλους.
 
Μου μίλησαν για τους γονείς που προβάλλουν στα παιδιά τους τις δικές τους πληγές. Για τις ρετσινιες που με ευκολία κολλάμε οι άνθρωποι σε όποιον διαφέρει ή φοβάται. Για τη λάθος απόφαση που μπορεί να εκτροχιάσει τη ζωή μας.
 
Διαβάστε το ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΜΟΥ, φωνάξτε το, στείλτε το σαν μήνυμα στους παραλήπτες που θα σας οδηγήσει η καρδιά σας, κάντε το όπλο για να τολμήσετε...
 
P.S. Μπορεί στις σελίδες του να υπάρχει διάχυτη η ατμόσφαιρα των τραγουδιών της Μποφίλιου, που τόσο αγαπά η συγγραφέας, αλλά εγώ ολοκληρώνοντας το κινήθηκα σε λαϊκά μονοπάτια επιλεγοντας τον Πασχαλη Τερζη : "...δικιά μου είναι η ζωή και μου ανήκει εγώ είμαι μάτια μου μου απ' τη Θεσσαλονίκη". Είσαι Θάλεια Ψαρρά και αυτό φαίνεται.
 
Το βιβλίο ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΜΟΥ της Θάλειας Ψαρρά κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός.
 
Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

16 Απρ. 2021
Στο βιβλίο ΚΑΤΩ ΑΠ΄ΤΗ ΜΗΛΙΑ της Μαρίας Τζιρίτα (Εκδόσεις Ψυχογιός) ανακάλυψα δυο επίπεδα. Το προφανές (το οποίο προδίδει με ζηλευτή ευστοχία ο τίτλος του) και το αθέατο (που πρέπει να σκάψεις βαθιά κάτω από τις λέξεις για να το ανακαλύψεις).
 
Στο προφανές, κυριαρχεί το ερώτημα πέφτει νομοτελειακά το μήλο κάτω από τη μηλιά;. Δηλαδή η πορεία της ζωής μας καθορίζεται από τα γονίδια, την κληρονομικότητα, το πεπρωμένο; Η αληθινή ιστορία της Πάολας της Μαργαρίτας και της Νάγιας, των 3 πρωταγωνιστριών του μυθιστορήματος, δίνει μια ηχηρή απάντηση την οποία θα μου επιτρέψετε να μην αποκαλύψω καθώς θεωρώ πως κάτι τέτοιο θα σας στερήσει την απόλαυση της προσωπικής ανακάλυψης. Θα σας πω μόνο ότι το μήνυμα που στέλνει η συγγραφέας είναι ξεκάθαρο και αξίζει να το βιώσετε παράγραφο με την παράγραφο.
 
Και πάμε τώρα στο αθέατο επίπεδο του βιβλίου, που έχει να κάνει με τον ρόλο των ψυχικών αποθεμάτων που κουβαλάει ο καθένας και τον τρόπο που τα αξιοποιεί. Αυτό ήταν το στοιχείο που με γοήτευσε, με κέρδισε και με έκανε να επιβραδύνω όσο μπορούσα περισσότερο την ανάγνωση (πράγμα εξαιρετικά δύσκολο σε ένα έργο που οι ρυθμοί και η αγωνία σε σπρώχνουν να το συνεχίσεις και να το ολοκληρώσεις).
 
Έχοντας διαβάσει σχεδόν όλα τα βιβλία της Τζιρίτα, αισθάνθηκα μια "ωρίμανση" στην σκιαγράφηση των χαρακτήρων που ενδεχομένως να σηματοδοτεί και μια εσωτερική αλλαγή της ίδιας της δημιουργού. Με δεινότητα ακροβάτη η συγγραφέας ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί προσεγγίζοντας τον έρωτα, τη φιλία, την απόρριψη, τη συγχώρεση, σε τέτοιο βάθος που κάποιες στιγμές ένιωσα πως βρισκόμουν μέσα στο κεφάλι των ηρωίδων και μπορούσα να ακούσω τις σκέψεις τους.
 
Ένα βιβλίο τόσο διαφορετικό από κάθε προηγούμενο της Μαρίας Τζιρίτα και ταυτόχρονα τόσο οικείο καθώς φέρει τη γνώριμη (υπο)γραφή της. Διαβάστε το, γιατί μόλις οι συνθήκες επιτρέψουν τις διαπροσωπικές επαφές, θα έχετε πολλά να κουβεντιάσετε γι αυτό.
 
Το βιβλίο ΚΑΤΩ ΑΠ' ΤΗ ΜΗΛΙΑ της Μαρίας Τζιρίτα κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός
28 Ιαν. 2021

Ένα βιβλίο διαφορετικό από αυτά στα οποία μας έχει συνηθίσει η Δήμητρα Ιωάννου.
Ένα έργο που ισορροπεί θεαματικά ανάμεσα στην αρχαιολογία και το μυστήριο, στην Ιστορία και τον έρωτα.
Ένα συγγραφικό στοίχημα με υψηλό βαθμό δυσκολίας.
Αυτές είναι μερικές από τις σημειώσεις που κράτησα διαβάζοντας το νέο βιβλίο της Δήμητρας Ιωάννου "Ο χορός της θεάς".

Πρόκειται για ένα σύγχρονο αρχαιολογικό θρίλερ, με φόντο την "άλλη" Αθήνα, αυτήν που κρύβεται στις υπόγειες στοές και στα αρχαία μνημεία, κυριολεκτικά κάτω από τα πόδια μας. Αγωνιώδης και μυστηριακή η ατμόσφαιρα, με το άρωμα του Ιντιάνα Τζόουνς να πλανάται σε κάθε σελίδα, η κεντρική ιστορία με ξάφνιασε ευχάριστα, με παγίδευσε στην πλοκή της και με κράτησε εκεί μέχρι την τελευταία λέξη. 

Ένας καθηγητής Αρχαιολογίας πέφτει νεκρός λίγο πριν μοιραστεί με την επιστημονική κοινότητα τη σπουδαία ανακάλυψη που έχει κάνει. Ο θάνατός του, ενώνει τις δυο κόρες του, οι οποίες δεν έχουν συναντηθεί ποτέ μέχρι εκείνη τη στιγμή και η αγωνιώδης αναζήτηση των κρυμμένων μυστικών του πατέρα ξεκινάει. Οι ρυθμοί είναι καταιγιστικοί, οι κίνδυνοι, οι απειλές και οι εχθροί ξεπηδούν από εκεί που δεν τους περιμένεις και ενώνονται με τις αποκαλύψεις για την αρχαία Αθήνα αλλά και με τον...έρωτα, δημιουργώντας ένα μυθιστόρημα που σαγηνεύει.

Αγάπησα τους καλοδουλεμένους γρίφους του νεκρού καθηγητή Αρχαιολογίας. Γοητεύτηκα από τους άψογα δομημένους χαρακτήρες (ιδιαίτερα από τον Μάρκο). Για άλλη μια φορά θαύμασα τη γραφή της Ιωάννου και τον τρόπο που ακροβατεί  ανάμεσα στον μύθο και στην πραγματικότητα. Λάτρεψα το τέλος του βιβλίου (το οποίο αφήνει ένα ενδιαφέρον υπονοούμενο πως το ταξίδι των ηρώων ίσως να μην τελειώνει εδώ).

Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση, αισθάνθηκα αυτό ακριβώς που γράφω στον τίτλο του άρθρου μου: "Ο χορός της θεάς" είναι ένα κερδισμένο συγγραφικό στοίχημα της Δήμητρας Ιωάννου.

"Ο χορός της θεάς" κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com

3 Δεκ. 2020

Όσο κι αν προσπάθησα να αποφύγω τη χρήση ενός στίχου λαϊκού άσματος, σε ενα κείμενο που φορά ένα λογοτεχνικό έργο, τελικά δεν τα κατάφερα. "Από πού θες ν' αρχίσω;". Αυτή είναι η μόνη φράση με την οποία μπορώ να ξεκινήσω την άποψή μου για το "Παλέρμο- Έπεσε η νύχτα" του Σταυριανού Κιναλόπουλου.

Τον συγγραφέα τον γνώρισα τυχαία στο περσινό Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο (τότε που γίνονταν ακόμη πολιτιστικές εκδηλώσεις...) και κατάλαβα από το πρώτο λεπτό πως πρόκειται για έναν καλλιτέχνη με την αυθεντική έννοια του όρου.

Αν και αγόρασα το βιβλίο του την ημέρα της κεντρικής παρουσίασης στο φουαγιέ του Θεάτρου Παλλάς, καθυστέρησα να το διαβάσω για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: εγώ όταν λέω "αστυνομικό μυστήριο" εννοώ Αγκάθα Κρίστι. Το γεγονός πως το οπισθόφυλλο του "Παλέρμο-Έπεσε η νύχτα" μού θύμιζε τόσο έντονα έργο της με έκανε επιφυλακτική, γι αυτό και ανέβαλα συνεχώς την ανάγνωσή του για αργότερα.

Κακώς! Κάκιστα! Πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για δεκάδες λόγους. Και εδώ κολλάει το "από πού θες να αρχίσω;".

Πρώτον (και ελαφρώς εκνευριστικό), είναι ΑΔΥΝΑΤΟ να σκεφτείς τον δολοφόνο. Όχι να τον ανακαλύψεις, αλλά έστω να τον υποψιαστείς για μία και μόνη φορά!

Δεύτερον, διαθέτει τους πιο ελκυστικούς διαλόγους που έχω διαβάσει εδώ και καιρό σε αστυνομικό μυθιστόρημα.

Τρίτον, η πρωτοτυπία της πλοκής δικεδικεί επαξίως βραβείο.

Τέταρτον, οι χαρακτήρες είναι τόσο αριστοτεχνικά δομημένοι που τους ζήλεψα. Το εύρημα να φέρουν όλοι ονόματα των θεών του Ολύμπου και ανάλογα χαρακτηριστικά του θεού που τους αναλογεί, είναι ευφυέστατο και μακάρι να μπορούσα να σας εξηγήσω το γιατί χωρίς να κάνω σπόιλερ.

Πέμπτον, η ατμόσφαιρα που δημιουργεί ο συγγραφέας σε κάνει να νιώθεις πως βρίσκεσαι κι εσύ σε ένα καταφύγιο κάπου στον Όλυμπο, παραμονές Χριστουγέννων του 1972 κι ετοιμάζεσαι να παίξεις το (λατρεμένο) παιχνίδι Παλέρμο, μαζί με την οικογένεια του μαφιόζου Διόνυσου Κολλίνι. Τα φώτα σβήνουν και όταν ανάβουν ξανά, ο Κολλίνι είναι νεκρός.

Έκτον, η ντετέκτιβ Άρτεμις Ζαφείρη, που αναλαμβάνει να εξιχνιάσει τον μυστηριώδη θάνατο, αποτελεί από μόνη της έναν λόγο να διαβάσεις το βιβλίο.

Ως λάτρης της Αγκάθα Κρίστι, δεν αισθάνθηκα πως ο Κιναλόπουλος έχει γράψει ένα έργο που παραπέμπει στο δικό της στυλ. Είναι σαφώς, σαφέστατα, επηρεασμένος από αυτήν, όμως το "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε" έχει ένα πολύ προσωπικό ύφος που ή το λατρεύεις ή το απορρίπτεις και φέρει μία και μόνο υπογραφή: Σταυριανός Κιναλόπουλος.

Αν αγαπάτε τη "θεατρική" και "κινηματογραφική" γραφή.
Αν σας αρέσει να διαβάζετε λογοτεχνικά έργα που δεν ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο είδος αλλά δημιουργούν δικό τους είδος.
Αν δεν έχετε "κουτάκια" στο μυαλό σας για το πότε "επιτρέπεται" να είναι ΚΑΙ ποιητική η γραφή ενός δημιουργού.
Αν σας γοητεύει η Αρχαία Ελλάδα, η Μυθολογία και οι γρίφοι (ταυτόχρονα).
Αν αντέχετε την ήττα, να μην υποψιαστείτε ποτέ, ούτε για μια στιγμή, τον δολοφόνο...

...τότε θα λατρέψετε το "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε".

Αναμένω τη συνέχεια κύριε Κιναλόπουλε και, γιατί όχι;, τη μεταφορά του στο θέατρο ή στον κινηματογράφο, γιατι εκεί ένιωσα πως ανήκει.

Το βιβλίο "Παλέρμο-Η νύχτα έπεσε" του Σταυριανού Κιναλόπουλου, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πηγή.

Μαρία Παναγοπούλου
thisismarias.com